Yazılar

Bolvadin Tarihi

bolvadin Tarihi

bolvadin, Antik Parareos Phirigia yanık Frigya vadisinde kurulmuştur. Bu vadide M.Ö.8. binde yerleşik hayata geçilmiştir. Bolvadin, Üçhöyüklerde bulunan idol Fransanın Lyon Üniversitesinde Prof. doktor Thomas Drew Bear tarafından incelenmiş 10. bin yıl öncesine ait olduğu tescil ve tespit edilmiştir

Arkaik devirde Afyon bölgesindeki 52 yerleşim biriminden birisidir Bolvadin Anadoludaki bütün tarihi devirleri yaşamıştır. Romalılar zamanında polybotum isminde il merkezidir. Üçhöyükler mevkisinde önemli bir yerleşim merkezi olan Kayster Pedion şehri M.Ö. 401 tarihinde Persler tarafından yakıldıktan sonra polybotum hızla gelişmiştir. Grek tarihçisi Ksnefon Anabasis isimli kitabında Kayster Pedion şehri için yolların birleştiği yerde kalabalık bir şehirdir der.

MS. 133 tarihinde polybotumu ziyaret eden Roma kralı Hadrianus adına 3 cins para basılmıştır. Kralın heykelleri form ve agoraları süslemiştir. Bizans zamanında POLYBOTOS ismiyle anılmıştır. Çevresini etkileyen sosyal ve kültür şehri olmuştur. Bizansın son zamanlarında Türk ve Arap akınların tesiri ile şehir küçülmüştür. Nüfus dağılmıştır. Bizans tarihçisi Anne Comnenus Alexia isimli eserinde bu şehrin çevresinin merkezi olduğunu yazar

IX. asrın başlarında büyük bir deprem geçirir. Şehrin surları ve binaları yıkılır. Bizans Kralı Aleksi Comnenus şimdiki Hisar Mahallesinin olduğu yere büyük bir kale yaptırır, halkın bir kısmı ile askerleri buraya taşır. Halkın büyük bir kısmı Sivrihisar ve Seyitgaziye taşınır. Seyit Battal gazi menakıpnamesinde Arap akınlarının Bolvadin civarındaki savaşları anlatır. 732 yılında Emevi komutanı Mesleme büyük bir ordu ile bolvadine gelir

Burada Akrenon Afyon kalesi kuşatılır. Kuşatmada Seyyid Battal Gazi ve Peygamberimizin sahabesi Abdül Vahap Gazi yaralanır. Seyit Battal gazi, Seyit Gazide Abdül Vahap Gazi de bolvadinde ölürler. Türbeleri bu yerdedir. Bu olayların hatırası olan Sahabe Abdül Vahap gazinin türbesi Eber Gölü kenarında bir höyük üzerindedir.

Bolvadin Malazgirt Savaşından sonra 1107 tarihinde yapılan Bolvadin Savaşı sonunda Emir Mengüçük Bey tarafından Türklerin eline geçmiştir. Prof. Dr. Osman TURANa göre Bolvadin Savaşı anadolunun Türkleşmesinde en önemli olaylardan birisidir.

Bolvadin Selçuklular zamanında Karahisar-ı Devle ismiyle anılan afyona bağlı 10 kadılıktan birisidir. Bu devirde 11 nahiyesi hanbayat – Musluca – Göçmen Akviranı – Nevahi-i Barkınlı – ishaklu – Çay – Karamık – Şuhut – Karaadilli – Çölabat 326 köyü, 11 mahallesi vardı. Büyük bir ticaret merkezidir. Hz. Mevlananın oğlu Sultan Veled, Afyonu ziyareti sırasında Bolvadin Mevlevihanesini açmıştır. Yine bu devirde Eşrefoğlu Mehmed Bey büyük bir külliye yaptırmıştır

Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre 112 adet vakıf vardır. Müneccim başı Sahayifül Ahbar ve Vakayül Asar isimli eserinde bolvadinden bahseder. 19. asır sonlarında ticaret çok gelişmiştir. 1872 yılında Ziraat bankası, 1890 yılında Osmanlı bankası 1914 yılında Bolvadin Bankası 1915 yılında Akşehir Bankası açılmıştır. Bunu yanı sıra tiftik, yapağı, hınta buğday, ağnam koyun, afyon borsaları kurulmuştur.

Osmanlılar döneminde büyük bir kültür merkezidir. Merkezinde 24 Medrese, 7 iptidaiye, 1 Rüştiye, 63 Sıbyan Mektebi vardır. Günümüzde 12 Orta Öğretim kurumu, 35 ilköğretim Okulu, Yüksek Okulu vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir