Yazılar

Celal Esad Arseven

Celal Esad Arseven

Türk sanat tarihçisi, ressam ve yazar. Babası sadrazam Ahmed Esad Paşa, annesi Fatma Süzidil Hanımdır. ekim 1875 te istanbul Beşiktaşta doğdu. ilköğrenimine Beşiktaşta Taşmektepte başladı. Daha sonra Hamidiye Mektebinde, Galatasaray Mekteb-i Sultanisinde, Beşiktaş askeri Rüşdiyesinde öğrenim gördü. 1889 da Mekteb-i Mülkiyeye girdi. resim yapmaya meraklı olduğu için bu yıllarda Sanayi-i Nefise Mektebine Güzel Sanatlar Akademisine devam etti

Hoca Ali Rıza ve Fausto Zonarodan ders aldı. 1891 de Sultan ikinci Abdülhamid Hanın isteği üzerine Harbiye Mektebine girdi. 1906 da bu mektepten Mülazım-ı Sani rütbesiyle mezun oldu. Subay olduktan sonra hünkar yaveri

olarak görevlendirildiği için rahatça resimle uğraşma imkanı buldu. Bu sırada resim tekniğiyle ilgili bir dizi küçük kitap yayımladı. 1908 de bir grup ressam ve müzikçiyle birlikte öğrenim için avrupaya gönderildi. Dönüşünde kol ağası rütbesindeyken askerlikten istifa ederek tamamen sanata yöneldi. Arkadaşı Salah Cimcoz ile birlikte kalem adında bir dergi çıkardı. Çeşitli yazılarla birlikte istanbul tarihi ve eski eserlerine dair bir kitap da hazırladı. Bu sırada çeşitli memuriyetlerde bulundu

1917 de istanbul asar-ı Atika Müzesinde kurulan Muhafaza-i abidat encümenine üye seçildi. 1920 de Sanayi-i Nefise Mektebi Güzel Sanatlar Akademesine hoca olarak tayin edildi ve mimarlık tarihi ve şehircilik dersleri verdi. 1933 ten 1937 ye kadar Kadıköy Halkevinin başkanlığını yapdı. 1942 de CHPden istanbul milletvekili, 1946 da giresun milletvekili olarak tbmm de bulundu. 1951 de Gayri Menkul Eski Eserler ve anıtlar Yüksek Kurulu üyesi oldu. iki yıl müddetle Başkanlık yaptığı bu kuruldan 1958 yılı başlarında istifa ederek ayrıldı. Ölümünden kısa bir müddet önce kendisine devlet Kültür Armağanı ve istanbul teknik Üniversitesinin fahri doktorluk ünvanı verildi. 13 kasım 1971 de istanbulda öldü.

Osmanlı terbiyesiyle yetişmiş olmasına rağmen zamanındaki diğer bazı kimseler gibi Avrupai yaşantının hayranlarından olan Celal Esad Arseven, müzik, tiyatro, edebiyat, resim gibi sanatların çeşitli dallarıyla uğraştı. Değişik müzik aletlerini çaldığı gibi, birkaç edebi türde eserler verdi. sahne için oyunlar yazdı. Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu üyeliği ve başkanlığı sırasında istanbul ve Kadıköyün Bizans dönemindeki durumunu konu alan sulu boya resim çalışmalarıyla ilgi çekti. Ancak islam ve Türk tarihinden çok Bizans tarihine meyletmesi ve Eski Yunan ve Bizans kült ürünün ortaya çıkarılmayla ilgili çalışmaları sebebiyle tenkid edildi

Celal Esad Arsevenin en önemli çalışmaları, resim tekniği, belediyecilik, şehircilik, sanat tarihi ve Türk sanatı üzerinedir. Başlıca üç çalışmasından biri istanbul tarihi ve eski eserlerine dairdir. Bu eserini ilk defa 1908 de Fransızca olarak neşretti. istanbulun Bizans ve Türk devri eserlerinin yerlerini gösteren bir de arkeolojik şehir planı neşretti. Onun eserlerinden ikincisi, sanat tarihi sözlükleri ve büyük bir sanat ansiklopedisidir. Sanat terimleriyle ilgili sözlüklerden başka birçok küçük kitaplar neşreden Celal Esad Arseven Sanat ansiklopedisi hazırladı. Beş cilt halinde bastırdığı bu eserinde bütün sanat

terimlerinin karşılık ve açıklamalarını vermiş, ayrıca çeşitli sanat devirleri, üslupları ve teknikleri hakkında geniş bilgiler vermiştir. 1928 de TürkSanatı adlı eserini neşretti. Hayatının son yıllarında Türk sanatı hakkındaki bu denemesini yeniden ele alarak iki büyük cilt halinde Türk Sanatı adıyla yayımladı. Bunlardan başka piyes, roman, sanat tarihi, hatırat ve inceleme türünde çeşitli eserleri de vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir