Yazılar

Coğrafi Olaylar Nedir

coğrafi Olaylar Nedir

Coğrafi Olaylar? Coğrafi Olaylar Ne Demek? Coğrafi Olaylar Nasıl Olur? Coğrafi Olaylar Ne Demektir?

Coğrafi Olaylar Nedir, deprem Mağma üzerinde yüzen yer kabukları devamlı hareket halindedir. Şu anki kürenin durumu sadece bir anlık durumudur. Kıtaların hareketi ile plato sınırlarında kaynama ve ayrılmadaki sürtünmeden oluşan kinetik enerjinin aniden muazzam bir güçle boşalabilir. Yer katmanlarında oluşan şok dalgalarının sebep verdiği doğa olayına deprem denir. deprem, yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayıdır.

depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına “Sismoloji” denir.

Sismik şok dalgaları, yer kabuğunda dikey veya yatay olarak hareket edebilirler. Deprem bölgesinin jeolojik yapısı sonucu killi veya kumlu arazilerde yer altı su kaynakları aniden yer yüzüne çıkabilir. Arazide seviye kaybı veya tersi oluşabilir.

Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapıların da hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır.

Sel

Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. Bir akarsu veya deniz, göl gibi büyük su kitleleri kimi zaman fazlasıyla suyla yüklenir, bunun sonucunda taşarak yatağından çıkar ve “sel” adı verilen bir doğal felakete neden olur.

insanlar tarih öncesi çağlardan beri yaşamak için hep nehir kıyılarını ve deniz kenarlarını tercih etmiştirler, çünkü suya yakın olmak demek aynı zamanda kolay ulaşım, daha yumuşak bir iklim ve daha verimli topraklar demekti. Zaten eğer insanlar taşabilecek bu sulara yakın olmasalardı sel bir afet olarak sayılmayacaktı.

Lav

Lav, yanardağ patlaması sırasında dışarı çıkan erimiş kayalardır. Yanardağ ağzından ilk çıktığında sıvı haldedir ve Sıcaklığı 700 °C ve 1,200 °C (1,300 °F ve 2,200 °F) arasındadır.

Lav çok yoğun (su yoğunluğundan yaklaşık 100,000 kat yoğun) olmasına rağmen soğuyup katılaşana kadar uzun mesafeler boyunca akabilir.

Çığ

Çığ, farklı nedenlerden dolayı dağdan aşağıya doğru kayan büyük kar kütleleridir. Bol kar yağışı olduğunda, taze kar tabakasının alttaki eski tabakayla iyi kaynaşmaması sonucu,Rüzgarın kaldırdığı büyük bir kar kitlesinin aşağı inerek alttaki kar tabakası üzerinde kayması sonucu, Ve bir hayvan veya kayakçının oynak kar tabakasını çiğneyerek harekete geçirmesi sonucu çığ oluşabilir.

heyelantoprak Kayması

Heyelan ya da Toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir.

Tsunami

Tsunami (okunuşu “Sunami”.Japonca’da liman dalgası anlamına gelen tsunami sözcüğünden) okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, volkan patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgasını temsil eder.

Japonya’da, 21000 kişinin hayatını kaybettiği Büyük Meiji Tsunamisi’nden sonra Japonlar’ın yaptığı yardım çağrılarıyla dünya dillerine kendiliğinden yerleşmiştir.

Tsunamiden sonra oluşan dalganın diğer deniz dalgalarından farkı, su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır. Derin denizde varlığı hissedilmezken, sığ sulara geldiğinde dik yamaçlı kıyılarda ya da V tipi daralan körfez ve koylarda bazen 30 metreye kadar tırmanarak çok şiddetli akıntılar yaratabilen bu dalga insanlar için deprem, tayfun, çığ, yangın ya da sel gibi bir doğal afet haline gelebilmektedir.

Yanardağ

Bir yanardağ (ya da volkan), magmanın ( dünyanın iç tabakalarında bulunan, yüksek basınç ve yüksek sıcaklıkla ergimiş ya da erimiş kayalar), yeryuvarlağının yüzeyinden dışarı püskürerek çıktığı coğrafi yer şekilleridir. güneş sisteminde bulunan kayalık gezegen ve aylarda (bazıları çok aktif olan) birçok yanardağ olmasına rağmen, bu olgu, en azından dünyada, genellikle tektonik plaka sınırlarında görülür. Ne var ki, sıcak nokta yanardağlarında önemli istisnalar vardır.

Endonezya’daki Java Adasında bulunan Mahameru Yanardağı. Yanardağların araştırıldığı bilim dalına volkanoloji (volkanbilim) denir.

Kaynaç

Kaynaç (veya gayzer), düzenli veya düzensiz aralıklarla, suların yukarı doğru fışkırarak patlama yapan bir sıcak su kaynağı. kelime kökeni izlandaca olup, buradaki bir kaynaç olan gjósa ( türkçe, patlak verme) kelimesinden türemiştir.

Yerin derinliklerinde bulunan suların sıcaklığı yıl içinde fazla bir değişme göstermez. fay kaynakları volkanik ve kırıklı bölgelerde görülür.

Erozyon

erozyon, diğer adıyla “toprak aşınımı”, toprağın su ve rüzgarın etkisiyle aşınması ve taşınması olayı.

Türkiye topraklarının %90’ı su erozyonu %1’i de rüzgar erozyonuna maruz kalmaktadır. tarım topraklarında ise bu oran su erozyonu için %75 civarındadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir