Yazılar

Elburz Dağları

Elburz Dağları

iranın kuzeyinden doğuya doğru uzanan dağlar. Hazar Denizine paralel olup, iran-Türkmenistan sınırının hemen önünde kıvrılarak hilal şeklini alırlar. Elburz Sıradağları üç kola ayrılırlar Birinci kol, kuzeyden güneye 193,2 kmlik bir uzantıyla ikinci ve üçüncü kollar ise, birbirlerini takiben kuzeybatıdan güneydoğuya 386,4 kmlik, güneybatıdan kuzeydoğuya 466,9 kmlik uzantılarla Afganistana doğru uzanır. aladağ sıradağlarına bağlanırlar

Dağların en büyük özelliği, Hazar Denizinin alçak sahiliyle iranın kuzeyindeki platoları birbirinden ayırmasıdır. Sıradağların en yüksek tepesi olan Demavend Dağı 5617 m, Tahranın kuzeydoğusunda ve sönmüş bir volkandır. Dağın, Hazar Denizine olan uzaklığı 80 kmdir. Hazar Denizinin deniz seviyesinden 26 metre aşağıda olması kapalı bir denizi andıran gölün de aynı şekilde meydana geldiğini haber vermektedir. Alam Kuh Dağı da en az Demavend Dağı kadar yüksek ve iranın yüksek

dağlarındandır. Doğu azerbaycan, G ilan, Tahran ve Mazenderanın hemen üstünden geçen sıradağlar, Türkmenistan sınırında son bulur. Elburz Dağları Alp Sıradağları uzantısı olmamakla beraber, teşekkülü hakkındaki jeolojik araştırmalar, taş üstündeki fosillerin 395 milyon ile 345 milyon sene öncesine vardığını göstermektedir. Üç kol halinde arka arkaya paralel olarak uzanan Yanardağların birinci kolu Kafkas Dağlarıyla bağlantı halindedir. Leninakan Gümrüın batısından

başlayan ve Talish Sıradağları olarak adlandırılan dağların yüksekliği 3000 ile 4000 m arasındadır. Birinci kol Hazar Denizinin batı kıyılarında paralel olarak uzanır. ikinci ve üçüncü kollar birinci kolu takiben kuzeyden doğuya doğru hilal şeklinde kıvrılırlar. Yükseklikler ikinci ve üçüncü kollarda 4000-5500 metreye ulaşır. Elburz sıradağlarının yüksek tepelerinde yılın büyük kısmında kar görmek mümkündür. Bazı yüksek tepelerde iranın iç kısımlarından gelen sıcak hava dalgasının dahi eritemediği daimi karlara rastlanır.

Hazar Denizi, iranın iç kısımları ve dağın güney yamaçlarında iklim ve bitki örtüsü değişiklik gösterir. Güney yamaçları iran Platosuna benzer şekilde kuru iklime sahiptir. su bakımından oldukça zengin olan vadiler, ekime elverişli toprakları barındırır. Vadilerin sulanması ve tarımın geniş ölçüde bu bölgeye kaydırılması bölgenin iranın can damarı haline gelmesine sebeb olmuştur. Yamaçlar umûmiyetle step görünümündedir ağaçsız ve çimenlik. Fazla geniş olmamak şartıyla da kestane

t ürünün bol olduğu ağaçlık alanlara rastlanır. meyve bahçeler, otlaklar, meralar geniş bir alana yayılmıştır. Bazı yüksekliklerde marta, nisana kadar karla kaplı ufak platolar, göçebelerin gelip serinledikleri, hayvanlarını otlattıkları yerler olarak bilinir. kış içinde hayvanların yiyecek ihtiyacı yine buralardan sağlanır. Safid Rud Havzası, iranın belki de tek zeytin üretilen bölgesidir.

Hyrcanian kaplanları, Hazar ormanlarının meşhur hayvanları olmasına rağmen, artık seyrek rastlanmaktadır. Ancak değişik türde kedi cinslerine, leopar ve vaşağa bol miktarda rastlanır. ayı, ala geyik, vahşi dağ koyunu marfloon ve keçiler tipik dağ hayvanları olarak günümüze kalanlardır. Kartal ve atmacalar, kuşlar arasında dikkate değer olanlarıdır.

Görünüşte stepe yakın iklime sahib olan Elburz Dağlarında 8 milyon dönümlük orman arazisi ve bunun 3 milyon dönümü işlenebilecek türde ağaçlarla kaplı bölgeleri vardır. Hidro elektrik enerjisi ile Tahran gibi büyük şehirlerin aydınlatılması, Safid Rud Deltasındaki Safid Rud Barajıyla sağlanmaktadır.

Araştırmalar, Elburz Dağlarında, zengin maden yataklarının varlığını ortaya koymuştur. Fakat çalıştırılmamaktadır. Az olmakla birlikte birkaç kömür madeni vardır. yılda 250.000 ton kömür çıkartılmaktadır. Bol miktarda demir, kömür ve kurşun rezervlerinin bulunduğu söylenmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir