Endometriyoz Nedir
Endometriyoz, rahim zarındaki hücrelerin rahim (endometriyum) dışındaki yapılarda da büyüdüğü kronik bir rahatsızlıktır. Endometriyal hücre dokusunun ilerlediÄŸi en yaygın bölgeler, yumurtalıklar, rahmin dış yüzeyi, rahmi destekleyen baÄŸ dokuları, pelvik boÅŸluÄŸun içini kaplayan membranlar ve rahim ve rektum arasındaki boÅŸluktur.Endometriyal doku bazen bağırsakta ve idrar yolunda geliÅŸir. Bu yanlış yerde oluÅŸmuÅŸ doku, yumurtalıklarda kiste de dönüşe¬bilir. Bu kistlere, kistin içerisin¬deki koyu renkli (adet kanı ve birikinti içeren) sıvıdan kaynak¬lanan renklerinden dolayı çikolata kistleri adı verilir. Endometriyozun, kısırlık vakalarının %25′inden sorumlu olduÄŸuna inanılmaktadır.
Sponsorlu Bağlantılar
doktorlar endometriyoza neyin sebep olduğunu bilmemektedir. Bazı doktorlar adet akıntısı sırasında endometriyal hücrelerin vajinadan vücut dışına atılmak yerine, fallop tüplerinden geriye doğal ve pelvik boşluğa ilerlediğine inanmaktadır. bağışıklık sistemi de önemli bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, kronik iltihaplanmadan kaynaklanan yara dokusu adezyon (yapışma) adı verilen, altındaki dokular kapanakıstıran fibröz ağlar oluşturur bu da tıkanmalar yaratır ve şiddetli karın ağrılarına yol açar.
SEMPTOMLAR
Endometriyozun belirtileri arasında şiddetli adet sancılan, karın ağrısı, cinsel ilişki sırasında ağrı, sırt ağrısı, bağırsak hareketleri sırasında oluşan rektal sancı, ishal, kabızlık, kısırlık, ya da tekrarlayan düşükler yer alır. ağrı ya da sorunun türü hastalığın boyutundan ziyade, yanlış yerde oluşmuş dokunun ya da adezyonun yerine bağlıdır.
Bu yanlış yerde oluşmuş doku, normal rahim zarı gibi büyüyüp kanayabilir. Bu nedenle, belirtiler, adet döngüsünün her ay ayın bölümünde daha da kötüleşir. Bu nedenle, endometriyoz belirtileri genellikle menopozdan sonra kaybolur.
tedavi SEÇENEKLERi
Doktorlar laparoskopik ameliyat sırasında endometriyoz tanısı koyabilir. Karına küçük insizyonlar yapılarak karın içine ince tüplerin yerleştirilmesi ve tüplere takılan bir video kameranın rehberliğiyle karın içi görüntülenir. Bu işlem cerrahlann, yanlış yerde oluşmuş dokunun ve adezyonların yerini tespit etmesine ve sorunlara neden olan dokuyu alarak hastalığı tedavi etmesine olanak sağlar.
DoÄŸurganlığı eski haline geri döndürme tedavisi hastalığın ÅŸiddetine baÄŸlıdır. Hafif endometriyoz tedavi gerektirmez ve hafif endometriyozu olan kadınların %75′i en sonunda hamile kalabilir. Daha ilerlemiÅŸ vakalarda, yanlış yerde oluÅŸmuÅŸ doku ve adezyonlar laparoskopik ameliyatla çıkarılabilir. Bu tedaviye göre kadınların %40′ı tedaviden sonra hamile kalabilirler. Buna raÄŸmen, hâlâ hamile kalamayan kadınlar için üreme desteÄŸi gerekebilir. Bazı kadınlar hamile kaldıktan sonra, bu belirtilerin baÅŸ göstermediÄŸi geçici bir dönem yaÅŸarlar.
Ağrıyı giderme seçenekleri arasında ilaçlar ve ameliyat yer alır. ilaçlar, adet döngüsü sırasında meydana gelen normal hormonal değişikliklere müdahale ederek ağrıyı azaltır.
Bu ilaçlar arasında doğum kontrol hapları, sentetik erkek cinsiyet hormonu danazol veya progesteronun formlar yer alır. Gonadotropin salımı yaptıran (GnRH) hormon türevleri adı verilen ilaçlar (öprolid gibi), adet döngüsü hormonlarını üretmesi için, yumurtalıkları harekete geçiren normal hormonal sinyalleri durdurmak üzere, lenf bezlerini etkiler. Bu durum, ateş basmaları, baş ağrısı, vajinal kumluk ve osteoporoz gibi yan etkileri olan bir yalancı menopoz yaratır. kemik kaybı riski nedeniyle GnRH türevleri uzun süreli olarak kullanılmaz.
cerrahi seçenekler, tümörlerin bulunduğu yere ve doğurganlık arzunuza bağlıdır. Tanı amaçlı laparoskopik ameliyat sırasında, yanlış yerde oluşmuş doku ve yara dokusu çıkarılabilir bu da bazen belirtileri tedavi eder.
Yumurtalıkların, rahmin, yanlış yerde oluÅŸmuÅŸ dokunun ve yara dokusunun alınması kadınların %90′ında aÄŸrıyı giderir, ancak hamile kalma yeteneÄŸinizi sonlandırır
