Yazılar

Fasulye Nedir

fasulye Nedir

Fasulye baklagiller Fabaceae familyasının Phaseolus cinsinden Orta Amerika menşeli, bir yılda yetişen otsu bir bitki türü.Besleyici bir sebzedir. tarih öncesi zamanlardan beri bilinir. Baklagillerden tırmanıcı bir bitki olan fasulyenin, ‘sırık fasulyesi’ ve ‘yer fasulyesi’ olmak üzere iki çeşidi vardır. Hemen her yerde yetişir. Ancak, killi, kumlu ve nemli toprakları çok sever. Meyvesi ve kurutulmuş tohumlan yiyecek olarak kullanılır. Memleketimizde yetiştirilen başlıca cinsleri barbunya fasulyeleridir.

İlk iki cins tazeyken yenir. Ayrıca «dermason», «şeker», «Selanik» fasulyeleri gibi çeşitleri vardır. Bunların kurutulmuş tohumlan yenir. «Börülce» de küçük boy bir çeşit fasulyedir. Yine aynı aileden olan «soya» fasulyesinden yağ çıkarılır. Ordu’da bu iş için fabrika kurulmuştur. fasulye, sırık fasulyesi ve bodur fasulye olmak üzere başlıca iki gruba ayrılır. Sırık fasulyesinin çalı, boncuk, barbunya; bodur fasulyesinin ise, yer fasulyesi ve ferasetsiz fasulye gibi çeşitleri vardır.

fasulyenin morfolojik özellikleri

Boğumlu gövdesinde tüylü ve yeşil renkli bileşik yaprakları bulunur. yaprakların koltuğundan salkımlar halinde çıkan kelebeksi çiçekler beyaz, pembe ya da mor renklidir. Dik çalı biçiminde yüksekliği 30-75 cm ve sarılıcı özellikte yüksekliği 1-2 m başlıca iki formu vardır. Yassı, yuvarlak, düz ya da kıvrık olabilen meyvelerinin uzunluğu 5-25 cm arasında değişir ve genellikle yeşil renktedir.

Fasulyenin Ekolojik özellikleri

Soğuğa duyarlı bir bitki olan fasulye, hemen her tür toprakta yetişir. Fasulyenin bugün dünyanın pek çok yerinde yaygın olarak tarımı yapılmaktadır. Yaklaşık 80 çeşidi vardır. Bütün baklagiller içinde en çok tüketilen sebzelerden biridir. Tohumdan yetiştirilir ve fasulyeler canlıdır. çünkü bir bitkinin tohumudur.

Fasulyenin Faydaları

Taze fasulyenin, vücudun çalışmasını, gelişmesini ve tamirini sağladığını vurgulayan uzmanlar, genç-ihtiyar herkese tavsiye ediyor. Uzmanlar, taze fasulyenin, pankreas bezesini, böbrekleri, karaciğeri ve kalbi kuvvetlendirdiğini, albümin ve şekerde de çok fayda verdiğini bildiriyor.

Fasulye Çeşitleri

Fasulye yeşil halde veya tohumları birleşik yapraklardan ayrılıp kurutulmuş olarak tüketilebilir. Yeşil halde iken Çalı fasulyesi, Ayşe kadın fasulyesi gibi isimlerle adlandırılan çeşitleri vardır. Kurutulmuş halde de dermason, horoz, barbunya, boncuk, şeker, göbekli, börülce (karnıkara), Dombay fasulyesi diye adlandırılan çeşitlere sahiptir.

Barbunya pembe- beyaz dış kabuğu ve beyaz ağırlıklı iç taneleri ile standart yeşil fasulyelerden ayrılır. Karnıkara, tohumun göbek kısmının siyah renkli olmasından dolayı bu adı alır. Dombay, “manda” anlamına gelir ve bu tür fasulye -manda gibi- aşırı iri olduğundan bu ad verilmiştir. Bu tür bomba y fasulyesi, Bomba fasulyesi gibi adlarda da bilinmektedir. Bu bağlamda, “Bombay fasulyesi” galat-ı meşhur olarak değerlendirilebilir. Soya fasulyesi ise yemeği yapılan bu fasulye çeşitlerinden farklı olarak sucuk, salam, sosis, hazır köfte gibi et ürünleri başta olmak üzere diğer gıda ürünlerine dolgu amacıyla katılarak maliyeti düşürmek için kullanılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir