frengi Nedir
Cinsellikle ilgili hastalıklardan en eski olan frengi veya günümüzdeki adı ile sifiliz, bazılarına göre ilk kez Amerika’Âdan Kristof Kolomb’un tayfaları ile AvruÂpa’ya yayılmıştır. Bazı yazarlar incil’deki forumlara dayanarak hastalığın daha da eski olduÄŸunu ileri sürerler. 16. yüz yılda ÅŸiddetli geliÅŸen salgınlar yapan hastalık niboyet 20. yüzyılda etkeni bulunduktan sonra kontrol altına alınabilmiÅŸ ve tedavi edilmeye baÅŸlanmıştır. frenginin etkeni Treponema pallida adı eriten bir mikroptur. TirbiÅŸon biçiminde ince uzun kıvrımlar gösteren bu mikrop çok hareketli ve kuruluÄŸa dayanıksızdır. ancak nemli ve havasız yerlerde yaÅŸayabilen bir mikroptur
Sponsorlu Bağlantılar
Cinsel temasla bulaÅŸan hastalığın üç devÂresi vardır. frenginin, birinci ve ikinci devÂrelerinde cilt yaralarında hastalık etkeni olan spi roket bulunur, üçüncü devre frenÂginin deri belirtilerinde ise mikrop tesbit edilemez. frengili hastaların ağız ve cinsel bölgeleÂrinde mevcut yara veya kondilomata lata denen siÄŸil gibi lezyonlarmda frengi, mikÂropları bol miktarda bulunur. BulaÅŸma geÂnellikle % 97 oranında cinsel iliÅŸki esnaÂsında veya % 3 oranında eÅŸyalarla dolaylı olarak meydana gelir. SaÄŸlam ÅŸahısların deri ve mukozalannda mevcut ufak çatlak veya sıyrıklardan lenf yollarına geçen frengi mikrobu, birkaç saat içinde kanda yayılarak, gizli bir septisemi yapar
Hastalığa yakalandıktan, yani mikrobun vücuda girmesinden -genellikle 3-4 hafta sonra bu noktada ÅŸankr denen bir yara meydana gelir. Bu yara ile birlikte, etraÂfında ÅŸiÅŸmiÅŸ olan lenf ganglionu adeno-pati hastalığın ilk belirtisi olarak görülür. Buna primer kompleks denir. Yaranın çıkmasından iki hafta sonra yapılacak kan muayenelerinin müsbet bulunması ile teÅŸÂhis konulabilir. Yara genellikle 3-6 haftada kendiliÄŸinden iyileÅŸir.
Hastalığın ikinci devresi deride çok deÄŸiÂÅŸik belirtilerle baÅŸlar. Deri hastalıklarında rozeol, plak mükoz, aiopesi v.b. gibi tıbbi terimlerle anılan bu belirtiler temastan 2 ay sonra, baÅŸka bir deyiÅŸle yaranın çıkÂmasından 40 gün sonra görülmeye baÅŸlar ve 3-5 sene devam eder. Frengi enfeksiyonunun veya hastalığın û-çüncü devresi, doku harabiyetinin baÅŸladığı gom denen yuvarlak,sert teÅŸekkülerin meyÂdana geldiÄŸi devredir. Bu devrede deri belirtilerinden baÅŸka diÄŸer birçok organda { eklem, kas, kemik, akciÄŸer, mide, karaÂciÄŸer, böbrek, mesane, beyin gom denen karakteristik ÅŸiÅŸlikler ve yaralar çıkar. Sinir sisteminde frengiye baÄŸlı felçler De-mentia paralytica, Tabes dorsalis görülür.
Frengi hastalığının teÅŸhisine önce lezyon-dan alınan akıntıda mikrobu aramakla baÅŸÂlanır ve kesin teÅŸhis ancak bu ÅŸekilde koÂnur. Serolojik teÅŸhis için yapılan kan muayeneleri Wassermann, Kolmer, Kahn, VDRL, Nelson-Mayer testleri hastalığın mutlaka frengi olup olmadığını kesin olaÂrak bildirmez. Bu konuda uzman olanlar testleri klinik bulgularla beraber deÄŸerÂlendirerek sonuca varırlar. Üçüncü devre frengilerinde gamlardan yapılacak biopsi teÅŸhise yardımcı olmaktadır.
Frengi tedavisinde eskiden kullanılan arÂsenik salvarsan, bizmut, cıva ve iyotlu preparatların ancak tarihi deÄŸeri kalmışÂtır. Bugün için tek ve etkili ilaç penisilindir. Penisilinin ilk enjeksiyonundan sonra baÂzen ateÅŸin 40-41 °C’ye kadar yükselmesi ÅŸeklinde görülen Hencheimer reaksiyonu frengi mikroplarının parçalanmasına baÄŸlı olarak meydana gelebilir. Tedavide penisiÂlin ilk gün 2.400.000 ünite, sekizinci gün 1.200.000 ünite olmak üzere toplam 3.600.000 ünite yapılır. serum testleri poÂzitif olanlara 15 gün sonra 1.200.000 ünite daha yapmak gerekir







