Yazılar

Gebelikte Diabet Şeker Hastalığı

gebelikte Diabet Şeker Hastalığı

Şeker hastalığı, kanda glukoz yüksekliği ile seyreden kronik bir hastalıktır. karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında bozukluklara neden olur. Şeker hastalığı olan kişilerde göz, böbrek, kalb damar hastalıkları ve nörolojik hastalıkların gelişme riski artmıştır.

sıklık
yaklaşık 100 gebelikte 3 sıklığında görülür

gebelikte anne karnındaki bebek, annenin kan şekerini kullanır. bu nedenle gebelerde hipoglisemiye, yani kan şekerinin düşmesine bağlı belirtiler görülebilir.

gebelerde açlık kan şekeri 65-105 mg/dl arasındadır. yemekten 1 saat sonra ölçülen kan şekeri düzeyi gebeliğin 20. haftasından itibaren artmaya başlar. bunun nedeni gebelikte artan bazı hormonların insüline karşıt etki yapması ve insülinin etkisini azaltmasıdır. insüline karşıt etki yapan bu hormonlar insan plasental laktojeni, kortizol, estrogen ve progesterondur.

gebelikte insülin gereksinimi gebelik haftasına göre değişir. ilk 20 haftada insülin gereksinimi azalır. bunun nedenleri fetusun anne kanından glukoz kullanması ve insülin karşıtı hormonların henüz çok yüksek düzeylere ulaşmamasıdır. bu dönemde gebelik bulantı ve kusması yaygın olduğundan anne yeterli beslenemiyor olabilir. bu durum kan şekeri artışını engeller.

gebeliğin ikinci yarısında, yani 20. haftadan sonra insülin gereksinimi artar. pankreas bunu karşılamak için ekstra insülin sentezlemez. besinlerle alınan glukoz, yeterli insülin yoksa hücreler tarafından kullanılamaz ve bu durum kan şekerinin artışına neden olur.

fetusa etkileri
diabetli annelerdeki kan şekeri artışı bebeğin pankreasını uyararak bebekte insülin yapımını arttırır. insülin artışı karaciğerde glukojen sentezine, yağ yapımının artışına ve protein yapımına ve Sonuç olarak bebeğin iri olmasına (makrosomi) neden olur.

diabet belirtileri olan acıkma, susama ve sık idrar yapma gibi belirtiler, tüm gebelerde rastlanan şik ayetler olduğundan bu belirtilerin üzerinde durulmayabilir. annede farkına varılmasa bile şeker yükseklği fetus açısından zaralı olabilir. iri bebek olasılığının artışı yanısıra ölü doğum, doğum travmaları ve yeni doğan döneminde kan şekerinde düşme gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

gestasyonel diabet (gebelikte ortaya çıkan diabet)
gebelikte ortaya çıkan ve glukoz yükleme testi ile belirlenebilen bir durumdur. gebelik sona erince kan şekeri normale döner.gebelikte diabet ortaya çıkan kadınlarda yaşamlarının daha sonraki dönemlerinde diabet gelişme riski vardır. bu risk normal kilodakilerde % 20, kilosu fazla olanlarda ise % 60’tır.

diabet açısından riskli olanlar
ailesinde diabet olanlar
iki veya daha fazla düşük
Ölü doğum yapanlar veya açıklanamayan yeni Doğan ölümü olanlar
4500 gr üzerinde bebek doğuranlar
doğumsal anomalili bebek doğuranlar
Önceki gebelikte polihidramnios (bebeğin etrafındaki suyun artışı)
Önceki gebelikte hipertansiyonu olanlar
sık idrar yolları infeksiyonları veya mantar infeksiyonu geçirenler

meVcut gebelikte diabet riski olanlar
gebelikte aşırı kilo alanlar 20 kilo üzerinde kilo alanlar veya 95 kg.ın üstünde olanlar
gebelik öncesi kilosu normal kilosunun %30 üstünde olanlar
idrarında şeker tesbit edilenler
bebeğin sıvısının arttığı gebeler
Hipertansiyonu olanlar
çoğul gebeliği olanlar
sık infeksiyon geçirenler

tanı
yukarıda belirtilen risk faktörlerini taşıyanlar sık idrar yapma, sık acıkma, çok su içme isteği olanlar açıklanamayan kilo kaybı, özellikle normal veya fazla yemeğe rağmen kilo verme Halsizlik bu belirtilerle hastaların yarısında tanı koymak mümkündür. diğer yarısı ise ancak laboratuar testleri ile belirlenebilir. tüm gebelerde 24-28 haftalar arasında glukoz yükleme testi yapılması gerekmektedir. ilk yapılması gereken test 50 gr glukoz ile 1 saatlik yüklemedir. bu test sonucunda 1 saatlik değeri 140 mg/dl üzerinde bulunanlarda 100 gr glukoz ile 3 saatlik yükleme yapılmalıdır. bu test yapılırken açlık, 1. saat, 2. saat ve 3. saat değerlerine bakılır. normal değerler 105-190-165-145’in altında olmalıdır. bu değerlerden biri bile bu sınırların üzerinde olanlarda gebeliğe bağlı diabet söz konusudur.
aşikar diabet tanısı için açlık kan şekerinin 2 ölçümde 105 mg/dl üzerinde olması yeterlidir.

gebelikte diabet saptanan hastalar kadın doğum hekimi yanısıra, bir endokrinolog tarafından izlenmelidir. Öncelikle diyetle kan şekeri düzenlenmeye çalışılmalı, kan şekeri yüksek olanlarda insülin başlanmalıdır. bu gebeler kan şekeri ölçüm cihazı ile kendi şekerlerini izleyip, insülinlerini yapabilirler.

gebeliğin 30. haftasından itibaren fetuslar da yakından izlenmelidir. 32. haftadan itibaren haftalık, 36. haftadan itibaren de haftada 2 kez non stres test ile bebek kalb atışları izlenebilir. doğum 37. haftadan itibaren planlanabilir.

komplikasyonlar
anne açısından

1.polihidramnios bebeğin suyunun artışı su kesesinin erken açılmasına ve solunum sıkıntısına neden olabilir.
2.preeklampsi gelişme riski 4 kat artmıştır
3.infeksiyon gelişme sıklığı artmıştır ve infeksiyonlar daha ağır seyreder
4.iri bebek, fetal distres gibi nedenlerle sezaryen sıklığı artmıştır
5.doğum sonrası kanama riski artmıştır
6.uzun süredir diabeti olanlarda böbrek ve göz hastalıkları riski artmıştır

bebek açısından
1.uterus içinde bebeğin ölümü sıklığı %3-12
2.bebekte bazı hastalıkların sıklığı artmıştır

erken doğuma bağlı sarılık
iri bebek Vaginal doğumda travma riski
Hipoglisemi annenin kan şekeri yüksekliğinin ortadan kalkması nedeni ile bebeklerde kan şekeri düşebilir
Hipokalsemi

solunum sıkıntısı
diabetik annelerin bebeklerinde daha sık solunum sıkıntısına rastlanmaktadır.

doğumsal anomali sıklığı
gebelik öncesinde diabeti olup, kan şekeri iyi kontrol edilmeyenlerde doğumsal anomali sıklığı artar. normalde %3 civarında olan anomali sıklığı bu grup gebede %5 ile 10 arasında değişmektedir. en sık rastlanan anomaliler kalb anomalileri ve Sinir sistemi ile ilgili olanlardır

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.