Yazılar

Hepatit C Nedir

hepatit c Nedir

hepatit c, aynı adla anılan (hepatit c virüsü) virüse bağlı gelişen bir hastalıktır. hastalık uzun vadede karaciğer ha sarı ve karaciğer sirozu gelişimine neden olur. virüs 1989 yılında keşfedilmiştir. bilinmediği dönemlerde, olaylar Hepatit A ve hepatit-b ye benzediğinden bu hastalık non a- non b hepatiti (a ve b ye bağlı olmayan) adı ile anılmaktaydı hastalık nasıl bulaşır virüs genellikle karaciğerde ve kanda bulunur. esas bulaşma yolu kandan-kanadır. örneğin, iki kişi aynı iğneyi kullanırlarsa bulaşma olabilir. bunun en yaygın şekli uyuşturucu kullanımıdır. diğer bir bulaşma yolu kan naklidir. bir kişiye, hepatit c virüsü taşıyan bir kişinin kanının verilmesi gibi. günümüzde yapılan testler ile bu artık hemen hemen imkansız gibidir

ancak, 1990 öncesi hastalık bilinmediğinden, ve tarama testleri bulunmadığından, bu dönemde yapılan kan nakilleri risk taşıyabilir. virüs tükürük, idrar, semen gibi vücut sıvılarında bulunmaz. bu nedenle cinsel ilişki sırasında bulaşma nadirdir. vücut sıvılarında virüs olması için bu sıvılara bir şekilde kan bulaşması gerekir (örneğin: diş etinde kanama…). virüs adet kanında bulunur. bu dönemde bulunulan cinsel ilişki bulaşma açısından riskli olabilir (kanın açık bir yaraya bulaşması ile) aynı iğne kullanılarak yapılan aşılar, dövme v.s. gibi işlemler bulaştırıcı olabilir. aynı tıraş bıçağı ve diş fırçasını kullanmak, bunların kan ile temas etmesi olasılığı nedeni ile bulaştırıcı olabilir.

hepatit c belirtileri genelde bulantı, düşük düzeyde ateş, karın bölgesi ve karaciğerin bulunduğu kısmın zayıflığı ve hassasiyeti, zaman zaman görülen sarılık, kusma ve halsizlik şeklindedir. bu belirtiler atipik olduğu kadar, önce de değinildiği üzere hastalık etkeninin alınmasından çok uzun zaman sonra da ortaya çıkabilmektedir

hepatit c’de hazırlayıcı etkenler yani bizim hepatit c enfeksiyonuna yatkın hale gelmemize neden olan etkenler aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

fazla ve sürekli hayvansal kökenli protein ve yağ alımı
alkol kullanımı
sigara kullanımı
yetersiz sebze ve meyve tüketimi
gıda ve bireysel hijyene(temizliğe)dikkat edilmemes
hepatit c eğer tedavi edilmez ise siroz , karaciğer kanseri ve ölüme neden olur.

kronik hepatit c de siroz oluşuyor. peki sirozun şiddetini artıran risk faktörleri varmıdır

20-30 yıl gibi bir ortalama sürede ortaya çıkan siroz bazı durumlarda şiddetlidir

yaş (ileri yaşlarda siroz daha şiddetlidir)
erkek hastalarda siroz daha şiddetlidir
alkol kullananlarda siroz daha şiddetlidir
sigara ve tütün siroz daha şiddetlidir
aids (aıds – hiv ) siroz daha şiddetlidir

kronik hepatit c de kanser oluşumunu artıran risk faktörleri var mıdır

evet bazı faktörler karaciğer kanseri riskini provoke eder, bunlar

alkol kullanımı
siroz gelişimi
ileri yaş
erkek hasta olmak

hepatit c, karaciğerden başka hangi sistemlere zarar verir hepatit c karaciğer ha Sarı dışında vücutta deri, böbrekler , tükürük bezleri, göz ve romatizmal sorunlara yol açabilir.

hepatit c ve dövme akapunktur piercing bu gibi uygulamalarda hastalığın geçme riski eğer steril ortamlarda olmaz ise her zaman söz konusudur. bu gibi yerlerde hijyen ve sterilizasyon çok önemlidir

hepatit c anneden bebeğe doğum sırasında geçermi evet %6 olasılıkla hepatit c anneden bebeğe geçer. ilaveten annnede aids var ise hepatit c nin bulaşma olasığı dahada yükselir.

aynı evde yaşayan kişilerde hepatit c var ise bulaşır mı bu çok sık görülen bir durum değildir. ancak aynı k aşık, çatal ve bardağı paylaşmak bulaşma açısından riski son derece artırır. önemli olan bu saydığımız eşyaları paylaşmamaktır. bunların dışında aynı evde yaşamak bulaşma açısından yüksek risk taşımaz.

anneden çocuğa emzirme ile geçer mi hayır ancak annenin meme başında kanama ve enfeksiyon olmaması gerekir önemli not hepatit c li hastaların % 10 unda bulaşma sebebi bilinmemektedir hastaığın kuluçka süresi hepatit c nin kuluçka süresi 2 hafta ile 6 ay arasıdan değişen bir süreçtir. ancak bugün tıp yayınlarında hastalığın hangi döneminde ve ne kadar süre ile bulaşıcı olduğu bilinmediğinden hastalık tespit edildiğinde diğer insanlara bulaşmaması için kişinin uyarılmasında büyük fayda vardır.

hepatit c ve testler hepatit c yi saptamak için çeşitli testler vardır. daha öncede belirtildiği gibi hasta eğer bir takım belirtilerle hekime başvurduğunda hekiminiz çeşitli testler ister;

karaciğer enzimleri anti-hcv hepatit c antikor (vücut tarafından üretilen koruyucu serum) testi ilave antikor testleri 3 jenerasyon antikor tespit edici testler ilaveten istenebilir. ancak bu testler 3-5 ay sonra opzitif Sonuç verir. ( enzim immuno assay yöntemi)

hcv rna testi en duyarlı test hepatit c virüsünün genetik yapısını tespit etmeye yönelik bir testtir. bu virüsün çoğaldığını ve enfeksiyonun akut (yeni) olduğunu gösterir. hatta bu testlerle hepatit c virüsünün miktarı dahi saptanabilmektedir. tedaviden önce bu miktarın saptanması, tedavinin yaralı olup olmadığı konusunda daha hekime testlerin tekrarındaki miktarla bir değerlendirme imkanı verir. karaciğer biyopsisi (karaciğerden parça alma)

hepatit c genetik testlerinde virüsün çeşitli genetik yapıları saptanmakta. peki bu genetik farklılık bir önem taşır mı evet testlerde farklı genetik yapıların önemi vardır. genotip 2 ve genotip 3 denilen virüs tipleri, genotip 1 denilen virüs tiplerine göre tedaviye daha iyi cevap verir.

peki karaciğer biyopsisi sonucu tedavi stratejiler var mıdır ve önemli midir evet eğer düşük derecede karaciğer iltihabı ve fibrozu sonucu biyopsi ile ortaya çıkmış ve beraberinde karaciğer enzimleri hafif derecede artmış hastalar anti-viral (virüse karşı tedavi)tedaviye ihtiyaç duymaz . ancak fazla miktarda fibroz olan hastalarda ise anti-viral tedaviye alınır. bu hastalarda enzimler orta derecede artmıştır. unutmayın elbette bu karaı hekiminiz verecektir. ayrıca karaciğer biyopsisi yapılan tedavinin sonuçlarını görmek için yapılabilir. buda son derce önemlidir.

kimler hepatit c tarama testi yaptırmalıdır anormal karaciğer enzim testleri olanlar geçmişte size kan nakli yapılmış ise (bu yaklaşık olarak 5-10 yıl önce yapılmış ise yahut size kan veren bir kişinin hepatit c olduğunu öğrendiniz ise)

size organ nakli yapıldıysa (özellikle 5-10 yıl önce tüm Sağlık çalışanları korumasız cinsel ilişkileriniz olduysa (özellikle çok partnerli) hemodiyaliz hastası iseniz hemofili veya benzeri kan ürünleri gerektiren bir hastalığınız varsa hepatit c hastası iseniz ve çocuk sahibi olduysanız 1 yıl içinde hepatit c testi yaptırmalısınız (baynalar)

unutmayın hepatit c , Hepatit B ve aıds kan ve cinsel yolla bulaşır hepatit c tedavi hepatit c de tedavi hastalığın derecesine göre belirlenir interferon (haftada 3 kez enjekte edilir) uzun etkili interferon (haftada 1 kez enjekte edilir) ribavirin bu ilaçlar tek veya kombine halde hekiminiz tarafından kullanılır akut hepatit c de tedavi genel olarak farkında olmadan geçirilmesi sebebi ile hepatit c akut (yeni) dönemde tedavi edilmeden atlanır. ve çoğu hastada virüs kronikleşmiş (müzmin) bir enfeksiyon halinde iken tespit edilir. ancak bu hastalıkta bir çok bilim adamı akut dönemde yakalanan hastalığıa anti-viral tedavi uygulandığında hastalığın kronikleşmeyeceği inancındadır. yapılan çalışmalarda akut dönemde yakalana ve 6 ay boyunca interferon tedavisine alınan hastaların % 98 de hastalığın kandan tamamen kaybolduğu, ve karaciğer enzimlerinin normale döndüğü saptanmıştır.

kronik hepatit c de tedavi kronik hepatit c tedavisinde 2 ilaç kullanılır. bunlar ribavirin ve interferon. ancak her hasta için bu iki ilaç uygulanamaz. buna en güzel kararı hekiminiz verecektir. ancak interfeon ve ribavirin tedavisine aday hastalarda uzun süreli tedavide kür sağlanmaktadır. yapılan yeni çalışmalarda daha uzun etkili olan bir interferon çeşidi peginterferon ile ribavirinin bir arada kullanılmasının çok iyi sonuçlar ortaya çıkardığı görülmüştür. ve bu tedavi artık standart tedavi olarak ortaya çıkmıştır. yapılan çalışmalarda bu tedavi ile ortalama % 50 lerde bir başarı sağlanmış ve kanda hepatit c saptanmamıştır.

peki tedavinin süresi ne kadardır 6 ay –ile 1 yıl arasında değişir. genotip 2 ve genotip3 olanlarda tedavi 6 ay genotip 1 olanlarda 1 yıl devam eder.

anti-viral tedavi kimlerde ideal olarak uygulanır hcv genotip 2 ve genotip3 olanlar hafif ve orta derecede karaciğer fibrozu olan kişiler (karaciğer biyopsisi en iyi fikir verir kimler için anti viral tedavi iyi bir seçenek değildir hcv genotip 1 grubu hastalar yoğun depresyonu olan hastalar kalp rahatsızlığı olan hastalar hepatit c tedavisinde yardımcı faktörler ve dikkat edilmesi gereken unsurlar nelerdir alkol kullanmayınız sigara kullanmayınız karaciğerden atılan ilaçlara dikkat edin ve doktorunuzla bu konuyu tartışın. bu tür ilaçlar kullanmayınız hepatit b aşınız yoksa yaptırınız hepatit a aşısı yaptırınız

hepatit c de kimler izlenmelidir karaciğer enzimleri hafif yükselen ve karaciğer biyopsisinde fibroz ve ağır hasar olmayan hastalar, hekimleri tarafından izlenmesi tavsiye edilmektedir. bu hastalara düzenli olarak karaciğer enzim testleri ve her 3-5 yılda bir karaciğer biyopsisi yaptırmaları önerilmektedir.

anti viral tedaviye cevap negatif olsa bile bazı olumsuz sonuçlara gidiş durabilir mi evet. bazı hastalar anti viral tedaviye olumlu yanıt vermez ve kanda virüs oranı düşmez. ancak bu hastalarda siroz oluşumu ve karaciğer kanseri riskini anti-viral tedavinin azalttığı göstermiştir. en azından bu durum bile teselli vericidir. araştırma halinde başka ilaçlar varmı evet interlökin 10 interferon ve ribavirinle kombine amantadin tedavisi Gen terapi cinsel ilişki sırasında nasıl korunabilirim

tek eşlilik ve latex kondom(prezervatif kullanmak) mutlaka kullanınız eşyalarınızı kimse ile paylaşmayınız. elleriniz temiz yıkayınız hepatit c ve evde tedavi ev tedavisinde aktivitelerinizi yavaşlatın, yorucu hareketlerden k açının, yorulduğunuzda hareketleriniz yavaşlatarak dinlenin.akut hepatit c enfeksiyonunda diyet hepatit ve diyet. ne tür bir hepatit diyeti uygulamalıyım en çok sorulan sorulardan biridir. en önemli unsurlardan biri akut hepatit diyetinde (hepatit c diyeti) sıvı alımıdır. bulantı ve kusmanın yaratacağı sıvı kaybı yerine konulmalıdır. protein oranı düşük, kalori oranı yüksek bir hepatit diyeti hekimler tarafından önerilmektedir. eğer içtiğinizde rahatsızlık vermiyorsa doğal meyve suları alınabilir. ayrıca çorba içilebilir. bu dönemde en önemlisi alkol ve karaciğeri rahatsız edecek ilaçlar kullanmamaktır. bu durum karaciğer iltihabı ve karaciğer zararını artıracaktır. burada en önemli unsur ilaç alınımınızı hekiminizle konuşarak ayarlamanızdır.

anti viral tedavide en önemli yan etki nedir depresyondur. hekiminizle bu konuyu tartışmaktan çekinmeyiniz. hepatit c ve karaciğer nakli ( transplantasyon)

önlenemeyen ve tedaviye cevap vermeyen yaygın bir fibrozla giden hepatit c vakalarından sonra karaciğer fonksiyonlarını icra edemez bir hale gelirse artık bu hastalar karaciğer nakline aday hastalardır ve transplantasyon gerekir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir