Kan Nedir

Kan Nedir

Kan, plazma denen sari sivi kisim ile şekilli elemanlar denen alyuvar, akyuvar ve kan pulcuklarindan oluşur. alyuvarlar, kanin, kirmizi rengini sağlayan Hemoglobin denen proteini taşir. Hemoglobin, dokulara oksijen taşiyarak yaşami sağlar. sağlikli bir insanda % 95-96 Hemoglobin A1, %2.5-3.5 Hemoglobin A2 ve % 1 den az hemoglobin f vardir. Esas görevi yapan Hemoglobin Al, 2 Alfa ve Beta zincirinden oluşur.


Akyuvarlar, vücudumuzu hastaliklara karşi koruyan elemanlardir. Kan pulcuklari ise vücutta herhangi bir nedenle oluşabilecek kanamayi durduran elemanlardir.

Plazma su, tuz, vücutta bulunan yiyecek, içecek, hormon ve diğer maddeleri içeren, kanin yaklaşik yarisini oluşturan sivi kisimdir.

Kan Hastaliklari nelerdir Kan hastaliklarinin temelinde iki neden yatmaktadir, ya kemik iliğinde kan elemanlarinin yapimi yeterli değildir, veya kan dolaşimina geçen bu hücrelerin yikiminda artiş vardir.

alyuvarlarin yapiminda azlik veya yikiminda fazlalik sonucu anemi dediğimiz kansizlik ortaya çikar. Aneminin belirtileri Solukluk, halsizlik, yorgunluk, baş Dönmesi, çabuk yorulma, üşüme, el ve ayaklarda karincalanma ve kalp çarpintisi gibi belirtiler ile başlar. Başlica anemi nedenleri

Kemik iliğinde alyuvarlarin az yapilmasi beslenme problemlerine bağli anemiler demir, B12 ve Folik asit vitamin eksikliğine bağli anemiler Kalitsal nedenlere bağli anemiler Alyuvarlarin hemoglobininde bozukluk talasemi, orak hücreli anemi Alyuvarlarin zarinda bozukluklar sferositoz Alyuvarlarin enziminde bozukluklar favizrrr bakla zehirlenmesi

Toplumda en sik görülen demir eksikliği anemisi ile talasemi taşiyiciliği birbirine çok benzeyen kan tablo su nedeni ile kariştirilmakta, ileri testler yapilmadan gereksiz tedavilere ve gereksiz zaman kaybina yol açmaktadir. Demir eksikliği anemisinde demir eksikliği vardir ve demir tedavisi ile düzelir. talasemide ise demir fazlaliği vardir, demir tedavisi gereksizdir.

Alyuvarlarin fazla yapimina polisitemi denir Akyuvarlarin yapiminda eksiktik veya yikiminda fazlalik oluşmasina lökopeni denir. Bu kişiler enfeksiyon hastaliklarina sik yakalanir. Sağlikli bir kişide enfeksiyon oluştuğu zaman ise bu lökositoz denen akyuvarlarin sayisi artar.

Kan pulcuklarin az yapilmasi veya fazla yikilmasi sonucu ise trombositopenî dediğimiz kanamalarla seyreden hastalik oluşur. Bu kişilerde vücutta çürümeler, kirmizi döküntüler ve kanamalar olabilir. Kan pulcuklarinin fazla yapilmasina trombositoz denir.

Bu Hastaliklarin hepsinde altta yatan neden araştirilir ve buna yönelik tedaviler verilir. Çoğunlukla neden araştirilmadan hemen kan nakli yapmak, hem kan naklinin yan etkileri açisindan hem de altinda yatan nedeni araştirmadan verildiği için sakincalidir.

Kan nakli nedir Kan nakli bir tedavi şekli değildir. Çünkü bir tür doku naklidir, yan etkileri açisindan çok önemlidir. Ancak talasemigibi kalitsal kan hastalari yaşam boyu her ay kan nakline gereksinim duyarlar. Bir hasta kişiye rastgele kan verilmesi ne kadar sakincali ise, her sağlikli kişinin de yilda iki-üç defa, bir ünite kan vermesi o kadar yararlidir.

Kimler kan verebilir 18-65 yaş arasi yaşam bulgulari normal olan herkes kan verebilir. Bu şekilde kan elemanlari yenilenmiş olur, kişinin sağliği üzerinde olumlu etkisi olur. Kan vermenin insan sağliği üzerinde olumsuz etkisi yoktur. Çünkü ortalama olarak alinan 350 cc.kan, kan basinci ve nabizda belirli değişiklik yapmaz. Kan verilmesinden sonra 1 -2 hafta süre ile düşük olan hemoglobin, 3-4 hafta içinde normal değerlere yükselir.

adinlar 4 ay ara ile Hb değerleri 12 gr-dl üzerinde ise, erkekler 3 ay ara ile Hb değerleri 13 gr/dl üzerinde ise kan verebilir.

Kimler Kan veremez Şu hastaliklardan birini aktif olarak geçiren kişiler verici olamaz Sitma, sarilik hepatit, frengi sifiliz, verem tüberküloz, malta hummasi brusellozis, kara humma kala-azar, fil hastaliği filariazis, kanamaya eğilim, sara, kalp ve şeker hastaliği olan kişiler, ilaç alişkanliklari olan kişiler Yakin zamanda aşilanmiş olan kişiler Yakin zamanda ameliyat geçirmiş olan kişiler Açiklanamayan kilo kaybi olan kişiler Hamileler

Sonuç olarak, herkes düzenli kan bağişi ile, hem kendi sağliği açisindan kan hücrelerini yenilemiş olur, hem de yaşamlarini her ay bir ünite kan ile sürdüren Talasemili ve diğer kan hastalarina yardim etmiş olur.

Kalitsal irsi Kan Hastaliği Nedir Vücudun her karakterini hücrelerin çekirdeğinde bulunan dna dizisindeki genler belirler. Bu genler anne ve babadan çocuklara geçer, çocuğun Saç, cilt rengi, yüz şekli, boy ve tüm özellikleri bu genlerle anne babadan geçer. Alyuvarlarin yapiminda Hemoglobin genleri sorumludur. Bu Genlerin şifreleri ile kemik iliği, alyuvarlari yapar. Sağlikli kişilerde normal iki sağlikli Hemoglobin Geni vardir. Kişilerde bir Gen sağlikli, diğeri hatali ise bu kişilere taşiyici denir. Eğer her iki genide hatali ise hastalik oluşur.

Talasemi akdeniz Anemisi Nedir Yunancada Thalas kelimesi akdeniz, Thalassemia ise akdeniz anemisi anlamina gelir. Akdeniz bölgesinde ve göçler le yayilarak Dünyanin bir çok ülkesinde görülen kalitsal kan hastaliğidir.

Akdeniz’i de içine alan bir kuşak içinde, italya, Yunanistan, ispanya, Fransa, Adriatik kiyilari, Kuzey Afrika ülkeleri, Kibris, Türkiye’nin Güney ve Bati kiyilari, Ortadoğu ülkeleri, Kafkasya, Pakistan, Hindistan, Vietnam ve Kamboçya da siklikla görülür. Tablo 1

dünya sağlik Örgütünün yayinlarina göre, dünyada talasemi ve anormal hemoglobin sikliği % 4.5 240 milyon taşiyici dur. Her yil yaklaşik 300.000 hasta çocuk dünyaya gelmektedir. Talasemi de doğum öncesi tani yöntemlerinin geliştirilmesi, taşiyicilarin taramalarla ortaya çikartilmasi koruyucu tedavi bakimindan çok etkili olmuş ve gelişmiş ülkelerde talasemi sorunu büyük ölçüde çözülmüştür.

Türkiye de talasemi taşiyici sayisi 1.300.000 % 2.1 civarindadir. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yapilan çalişmalara göre talasemi taşiyiciliği Bati Trakya: % 10.8, Bursa: % 1.7, konya : % 3, Denizli: % 3, muğla da % 7.8, antalya bölgesinde % 12, Antakya ‘da % 5.9, Adana: % 5.5, Mersin: % 3.5, Doğu Anadolu bölgesinde% 0.6, Van: % 2.6 bulunmuştur. Aralik 1997

Antalya da toplam hasta sayisinin 500, taşiyici sayisinin ise yaklaşik 200.000 olduğu hesaplanmaktadir. Hastalarin çoğunluğu sahil bölgesinde yaşayan yerleşim yerlerinden gelmektedir. Harita: Antalya Haritasi Antalya Talasemi Merkezinde izlenen hastalarin dağilimi görülmektedir