Yazılar

Kız Kulesi Nedir

Kız Kulesi Nedir

Marmara Denizinden istanbul’a girişte Üsküdar’a yakın, denizin ortasında bir kaya üzerine inşa edilmiş tarihi kule. Zamanımızda Deniz Feneri olarak kullanılmaktadır. Dakikada 20 defa yanıp sönen ışığı ile, gemicilere boğaza girişlerinde yol gösterir. Kız Kulesi fenerinin ışığı, dört mil uzaktan görülür. Kız Kulesi, Üsküdar’dan denize doğru uzanan burnun, 200 m kadar açığında bulunmaktadır. Kız Kulesinin inşası hakkında, miladdan önceki devirlere kadar varan değişik riv ayetler bulunmaktadır. Bu efsanelerin çoğu gönül hikayelerine dayanmaktadır. Aynı tarzdaki hikayeler Anadolu’nun muhtelif yerlerinde bulunan kız kuleleri için de anlatılır. M.Ö. 411’de Peloponnes Savaşları esnasında Boğaz

deniz trafiğini kontrol altına almak isteyen Atinalılar tarafından, bu kara parçası üzerine bir gümrük binası yapılması ile Kız Kulesinin tarihi başlar. Bizans imparatoru Manuel Kommenos’un Sarayburnu ile kule arasına bir z incir çekerek Boğazı kontrol altına alma teşebbüsünde bulunduğu bilinmektedir. Kız Kulesinin daha sonra harab olduğu söylenmekteyse de, 1453’te istanbul’un fethi sırasında buranın savunmasının Venedikliler tarafından yapılması, fetih esnasında kulenin faal olduğunu göstermektedir.

Fetihten sonra, imar edilerek, boğaz ve istanbul’un müdafaasında istifade edilmiştir. On beşinci asrın sonu ile on altıncı asrın ilk yarısına ait gravürlerde, Üsküdar açığında ufak bir kale görülür. Piri Reis’in istanbul haritalarına bakılınca, burada etrafı mazgallı duvarla çevrili, ortasında küçük bir kulenin varlığı fark edilir.

Kız Kulesi çevresinin sığ olması sebebiyle on yedinci asırdan sonra kuleye bir fener konulmuştur. 1719 senesinde çıkan bir yangında ahşap kısımları tamamen yanan Kız Kulesi, Nevşehirli Damad ibrahim Paşa tarafından yeniden kargir olarak inşa edilmiş ve on sekizinci asırda devlet adamlarının haklarındaki kesin karar verilinceye kadar hapsedildikleri bir yer olarak kullanılmıştır. Boğaz istihkamlarının yeniden ıslahı ile vazifelendirilen Baron de Tot’un Kız Kulesi bataryalarının faal

olduğunu yazması, buranın sonradan ehemmiyet kazandığı ihtimalini ortaya koymaktadır. Sultan ikinci Mahmüd han devrinde tamir edilen Kız Kulesi, bu padişahın son zamanlarında kurulan karantina Teşkilatının kontrol istasyonu olarak kullanılmıştır. Kulenin giriş kapısının üzerinde, rakım Efendinin hattıyla Sultan ikinci Mahmüd Hanın tuğrası bulunmakta ve 1832-33 (H.1248) tarihinde adı geçen padişahın tamir ettirdiği yazılıdır. Daha sonra deniz feneri olarak kullanılan Kız Kulesi, Cumhüriyet döneminde denizcilik Bankasından Milli savunma Bakanlığına devredilerek, Deniz Kuvvetlerinin emrine verilmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir