Yazılar

Marul Nedir

marul Nedir

Marul geniş yeşil yapraklı, yıllık veya altı aylık bir ılıman iklim sebzesidir. Genelde yaprakları salata olarak çiğ tüketildiği gibi Çin gibi bazı ülkelerde kökü ve yaprakları pişirilerekte yenir Sütlü bir su içermesi nedeniyle Latince’deki ismi lactis süt kökünden türetilmiştir. Pek çok çeşidi vardır.geniş ve uzun olan yeşil yaprakları taze olarak yenilen bir Bitki.

Diger bir Marul da yabani marul (Lactuca serriola)dir. Acı marul, eşek marulu, yag marulu gibi isimlerle de bilinir. Anadolu’da yaygındır. bitkinin çiçekli dalları idrar arttırıcı, antispazmodik ve yatıştırıcı etkilere sahiptir. Kurutulmuş sütü de uyuşturucu ve uyutucu etkilere sâhiptir. Anadolu’da 10 kadar marul (Lactuca) türü yayılmış bulunmaktadır.

Acı Marul

Birleşikgillerden, tadı acı, yaprakları dişli, sürgününden çıkan sütü uyuşturucu ve yatıştırıcı olarak kullanılan iki yıllık bir bitki.

kıvırcık Marul

Yaprakları kıvırcık bir tür marul, kıvırcık.

Yabani Marul

sarı çiçekli, beyaz sütlü, 50-150 cm yükseklikte, iki yıllık otsu bir bitki, eşek marulu, yağ marulu (Lactuca serriola).

Deniz Marulu

Sığ sularda bulunan, ince levhaya benzeyen yaprakları olan yeşil Su yosunu (Ulva lactuca).

Marul 30-100 cm boylarında, tüysüz, sari renkli çiçekler açan, beyaz bir süt taşıyan iki yıllık otsu bir bitki. Kültür formları ve değişik varyeteleri, çok eskiden beri yetiştirilmektedir. bostan marulu olarak da bilinir.

Marul geniş yeşil yapraklı, yıllık veya altı aylık bir ılıman iklim sebzesidir. Genelde yaprakları salata olarak çiğ tüketildiği gibi Çin gibi bazı ülkelerde kökü ve yaprakları pişirilerekten yenir.

Sütlü bir su içermesi nedeniyle Latincedeki ismi lactis ( süt ) kökünden türetilmiştir. Pek çok çeşidi vardır.

Marulda, A ve C vitaminleri bulunur.

Salata ve marul tek yıllık serin iklim sebzesidir. Yetişme süresi 2-3 ay gibi kısa süreli olan salata ve marul tiplerinde açıkta ve örtü altında değişik mevsimlere uygun olarak ıslah edilmiş çeşitlerle arka arkaya yılın 12 ayı üretim yapmak mümkün olmuştur. Son yıllarda yağlı baş salata ve kıvırcık baş salata tiplerinin Türkiye’deki üretimi ve yeme alışkanlığı salata ve marullara çeşit zenginliği kazandırmıştır.

Marulun Faydaları

Sinirleri yatıştırır.
Tansiyonu düşürür.
Sakinleştirici etkisi ile uykusuzluk çekenler için faydalıdır.
Ay başı halini düzenler ve ağrısını hafifletir.
İştah açar ve sindirimi kolaylaştırır.
İdrar söktürücüdür.
Kabızlığı giderir.
Vücuttaki zararlı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
dalak ve karaciğer yetmezliği ile sarılığa karşı etkilidir.
basur şikayetlerini azaltır.

Göğsü yumuşatır ve öksürüğü keser.
Balgamı söker.
Aşırı cinsel isteği azaltır.
Anne sütünü arttırır.
kemik erimesi ve romatizmada faydalıdır.
Kan şekerini düşürücü etkisi ile şeker hastaları için yararlıdır.
Özellikle gelişme çağındaki çocukların gelişimini destekler.
Hastaların iyileşmesini hızlandırır.
Cildi güçlendirir ve güzelleştirir.
Uykusuzluğu giderir.

Sinirsel kalp çarpıntılarını keser.
Erkeklerde aşırı cinsel istekliliğin azaltılmasında kullanılır.
Kabızlığı önler, hazmı kolaylaştırır.
Basur memelerinde faydalıdır.
Kandaki şeker miktarını düşürür, kanı temizler.
Nekahat devresinin kolay atlatılmasında yardımcı olur.
romatizma tedavisinde de yararları görülen bitki, karaciğer ve dalaktaki şişkinlikleri indirir.
Böbrek iltihaplarında iyidir.
Marul suyu, ergenlik sivilcelerini giderir, yüze tazelik ve güzellik verir.
Lapası, kan çıbanı, apse ve yanıklarda kullanılır.
Asabi öksürükleri keser.

100 gr yenilebilir salata ve marulda 10-15 kalori, 0,9-1,2 gr protein, 0,2 gr yağ, 1,2 -2,9 gr karbonhidrat, 0,9 gr kül, 95 gr su, 22-26 mg Ca, 0,5-2 mg Fe, 9 mg Na, 175-264 mg K, 330-1900 IU A, 0,04-0,06 mg B1, 0,07 mg B2, 0,2-0,4 mg niacin, 6-18 mg Cvitamini bulunur.

kalsiyum minerali ile A ve C vitaminleri açısından zengin bir sebzedir. Ayrıca Marulda B, D, e vitaminleri ve demir, sodyum, bakır, iyot, fosfor ve çinko mineralleri de bulunur.

Besin değerlerini hızlı kaybeden bir sebze olduğu için marulu çabuk tüketmek gerekir. Marulun suyu cildi besler ve cilde tazelik verir. Sivilceleri giderir. Lapası yanıklara ve çıbanlara iyi gelir

Türkiye’de yetiştiği yerler: Anadolu’nun her yerinde yetiştirilmektedir.

Kullanıldığı yerler: Sebze olarak kullanılır. Tâze yaprakları bas Ağrısına karşı, süt arttırıcı, hafif müshil ve idrar arttırıcı olarak kullanılır. Marul tohumu da yatıştırıcı, hafif müshil etkiye sâhiptir. Erkeklerde özellikle ergenlik döneminde oluşan aşırı cinsel istekleri frenler.

Marul İklim İstekleri

Salata ve marullar soğuğa kısmen dayanıklı, nemli hava koşullarına gereksinim duyan serin, ılık iklim sebzesidir. Vegetasyon süresi kısa olduğundan Türkiye’nin tüm bölgelerinde yetiştirilebilir. Yazları serin geçen bölgelerde yaz yetiştiriciliği de mümkündür. Bu bakımdan yaz aylarında 1000-1500 m. olan yayla kesiminde yazlık çeşitlerin yetiştirilmesi mümkündür.

Salata ve marul gruplarının sıcağa karşı duyarlılıkları farklılık gösterir. Sıcağa karşı kıvırcık baş salatalar çok hassas oldukları halde, yağlı baş salatalar orta derecede hassas, yaprak salatalar daha az hassastır. İyi bir baş oluşumu için düşük sıcaklıkta yavaş büyüme idealdir.

Salata ve marul yetiştiriciliğinde en uygun sıcaklık derecesi 15,5 ºC ile 18,3 ºC arası ise de baş bağlama esnasında 8 ºC-12 ºC arasında olmalıdır. 18 ºC’nin üzerindeki sıcaklıklarda vegetatif devreden generatif devreye geçiş başlar. Islah çalışmaları ile yüksek sıcaklıklara dayanıklı, çiçeklenmeyen yazlık çeşitler geliştirilmiştir.

Marul toprak İstekleri

Salata ve marullar iyi drene edilmiş, özellikle 25-30 cm.lik Toprak tabakasında humusça ve besin maddelerince zengin, tınlı kumlu veya kumlu tınlı toprakları sever. Salatalar pH 6-7, marullar pH 5,5-7 olan topraklarda iyi yetişir.

Salata ve marullar toprak tuzluluğuna orta derecede hassastır.

Marul Fide Yetiştiriciliği

Salata ve marul fidelerini yetiştirmek için tohumlar fide yastıklarında sterilize edilmiş harç üzerinde 10 cm aralıklarla açılmış sıralara yapılabildiği gibi, içlerine sterilize edilmiş Harç doldurulmuş saksılara veya plastik torbalara ekilebilir.

İyi bir çimlenme için toprak Sıcaklığı 4,4 ºC ile 26,7 ºC arasında, en uygun hava sıcaklığı 24 ºC olmalıdır.ekimden 6-10 gün sonra tohumlar çimlenir ve toprak yüzüne çıkarlar. Bitkiler 3-4 yapraklı olduğu zaman yastıklarda seyreltme yapılır. Fidelikte yabani otlar ayıklanır, sulama, hastalık ve zararlılarla mücadele yapılır.

Marul Dikimi

tohum ekim zamanı akdeniz sahil kuşağında Ağustos- aralık ayları, dikim Eylül- ocak aylarıdır. Hasat Ekimde başlar, periyodik olarak çok soğuk kış ayları hariç haziran sonuna kadar devam eder. Yayla şartlarında tohum Martta ekilir, nisan, Mayısta dikilir, hasat temmuzeylül aylarında olur.

Fideler 6-7 yapraklı olunca tarlaya dikilirler. Yaprak salata, yağlı baş salata ve marul çeşitleri nispeten daha küçük olduğundan, kıvırcık baş salatalara göre daha dar aralıkla dikilmelidir. Baş salatalarda m2’de 7-12 bitki bulunmalıdır. Genelde karık yönteminde dikim ikili sıralar halinde yapılmalıdır. Fideler sıra arası 30-35 cm, sıra üzeri 25-30 cm olmak üzere dikilirler. Dikim sonrası bitkilere bol can suyu verilmelidir.

Marul Bakımı

Dikimden sonra birkaç defa toprağı kabartmak veya yabancı otları temizlemek amacıyla çapalama yapılır. Açık tarla yetiştiriciliğinde yağmurlama s ulama yapılmalıdır. Yetişme mevsiminde toprak ve hava nemi göz önüne alınarak toprağın suya doyumu üstünde su verilmemelidir. Fazla su kök çürüklüğüne neden olur. Hasada yakın dönemde fazla su ve gübreleme yapılmamalıdır.

Salata ve marulların büyüme periyotları kısa olduğundan gübre istekleri fazladır. Salata ve marul yetiştiriciliğinde dekara 3-5 ton organik Gübre verilir. Saf olarak dekara 10 kg N, 5 kg p2o5, 20-25 kg k2O verilir. fosforun tümü, azot ile potasyumun 1/3’ü dikim öncesi taban gübresi olarak verilir. potasyum ile azotun geriye kalan kısmının 1/3’ü rozet yaprak dönemi, 1/3’ü ise baş bağlamadan önce verilir.

Marul Hasat Yağlı Baş salata

Salata ve marullarda hasat yapraklar kartlaşmadan ve tohuma kalkmadan önce yapılmalıdır. Aksi taktirde acılaşma görülür. Hasat bitkinin tek tek elle yapılması suretiyle gerçekleştirilir. Toprak yüzeyine yakın kısmından kök boğazının üzerinden bir bıçak la kesilmek suretiyle yapılır. Tarladaki bitkinin hepsi aynı anda hasat olgunluğuna ulaşmadığından hasadın birkaç kez yapılması gerekebilir.

Marulda Görülen Hastalıklar

Mildiyö, marul sap çürüklüğü, marul beyaz çürüklük, Rhizoctonia dip çürüklüğü, Antraknoz, kurşuni küf, külleme, Septoria leke hastalığı, kahverengi yanıklık.

Marulda görülen Zararlılar

Yaprak biti, salyangoz ve sümüklü böcekler, tel kurtları, maras, danaburnu, bozkurt, yaprak piresi, kırmız örümcek, lahana tırtılı, nematodlar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir