Yazılar

Periton Diyalizi Nedir

Periton Diyalizi Nedir

Periton karın boşluğunda bulunan, karın duvarı ve organları saran bir zardır Periton Diyalizi, karın boşluğuna küçük bir ameliyat ile yerleştirilen, ince, yumuşak, silikondan yapılmış kalıcı bir tüp (kateter) aracılığı ile yapılır Periton Diyalizi iki şekilde uygulanır
SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) Hastanın vücut yapısına göre çocuklarda 100 1000 mL, yetişkin insanlarda 2000 2500 mL, kadar özel periton diyaliz solüsyonu karın boşluğuna verilir. Vücuda verilen solüsyon 46 saat kadar karın boşluğunda kaldıktan sonra yeni solüsyonla değiştirilir. Bu zaman süresince kanda bulunan üre, kreatinin gibi atık maddeler ve vücutta bulunan fazla sıvı, diyaliz solüsyonuna geçer. Karın boşluğuna diyaliz sıvısının verilmesi ve boşaltılması, yer çekimi ile gerçekleştirilir. Bu işleme “Diyaliz torba Değiştirme işlemi” denir. Diyaliz işlemi hasta tarafından günde 45 kez yapılır. Bu şekilde uygulanan periton diyalizine SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) denir

2. APD (Aletli Periton Diyalizi)
Evde makina aracılığı ile uygulanan periton diyalizi işlemine APD (Aletli Periton Diyalizi) denir. Bu tedavi biçiminde, hasta yatmadan önce set ve solüsyon torbalarını periton diyalizi makinasına yerleştirir ve makinasını önerildiği şekilde programlar. Kişi uyurken gece boyunca (810 saat), makina karın boşluğuna diyaliz sıvısını verir, bekletir ve boşaltır. Kişinin durumuna göre tedavide değişiklik yapılabilir.

PERiTON DiYALiZiNiN iYi YÖNLERi
Hasta,periton diyalizi hemşiresi tarafından eğitimi verildikten sonra tedavisini kendi başına yapabilir, hastaneye bağımlılığı azalır
gıda ve sıvı alımı daha serbesttir.
Tansiyon kontrolü daha iyi sağlanabilmektedir.
Hemodiyalizde olduğu gibi kan kaybı görülmez.
Eğitimi basit ve süresi kısadır.
Kalp ve damar sistemine yüklenme az olduğundan, özellikle yaşlı hastalarda ve çocuklarda tercih edilen bir tedavi şeklidir.
Periton Diyalizi, hastanın günlük yaşantısına devamını sağlar (okul, iş, seyahat, tatil)

PERiTON DiYALiZiNiN SAKINCALI YÖNLERi
SAPD’ (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) de günde 45 değişim yapmak gerekir.
protein kaybı olabilmektedir.
Hastanın karnında sürekli bir kateter kalmaktadır.
APD’de hasta gece boyunca makineye bağlı kalmaktadır.
Enfeksiyon riski vardır
Katetere bağlı enfeksiyonlar
Peritonit (karın içi zarın iltihabı)

PERiTON DiYALiZi TEDAViSi iÇiN GEREKLi MALZEMELER
Periton Diyaliz Kat eteri Vücudumuzla uyum sağlayacak, yumuşak, silikondan yapılmıştır. Çocuk ve yetişkinlere göre uzunlukları farklıdır. Kat eterin periton boşluğuna yerleşecek uç kısmında, diyaliz sıvısının içe ve dışa akışını sağlayacak küçük delikler vardır. Kateterlerin üzerinde , 1 2 adet keçe bant bulunur. Bu keçeler vücutta bulunan bağ dokusu tarafından örülerek kateterin yerinden çıkmasını engeller. Bağ dokusu, aynı zamanda mikropların Kateter yolu ile vücuda girmelerini engeller.

Titanyum Adaptör
Kateter ile transfer set arasında kalan, titanyum adında metalden yapılmış bir parçadır. Kateter ve transfer set bağlantısını sağlar. Bu Kısım kalıcıdır ve değiştirilmesi gerekmez.

Transfer set
Transfer set, titanyum adaptör ile bağlantıyı sağlayan bir ara settir. 46 ayda bir değiştirilmesi gerekir. Bunun dışında herhangi bir şekilde transfer setin ucu kaza ile açıldığında veya dokunulduğunda, diyaliz işlemi yapılmadan derhal değiştirilmesi gerekmektedir. Transfer set mutlaka hastanede ve diyaliz hemşiresi tarafından değiştirilmelidir.

Mini Kapak
Diyaliz işlemi tamamlandıktan sonra transfer setin ucuna takılan, beyaz renkli ve içinde antiseptik emdirilmiş sünger bulunan kapaktır. Mini kapak tamamen mikroplardan arındırılmıştır, bu nedenle özellikle iç kısmına dokunulmamalıdır. Mini kapak mikropların karın boşluğuna girmesini engeller. Mini kapak paketinin üzerindeki son kullanma tarihi mutlaka kontrol edilmelidir. Tarihi geçmiş ise kesinlikle kullanılmamalıdır.
Her diyaliz işleminde yeni mini kapak kullanılmalıdır.

Diyaliz Solüsyonları
Y şeklinde bir sete bağlı, bir dolu bir boş torbadan oluşur. Vücudumuzda biriken atık maddeleri ve suyu uzaklaştırabilmek için diyaliz sıvıları, içinde bulunan glükoz (şeker) miktarına göre 3 türlüdür. Bunlar %1.36, %2.27 ve %3.86. oranında glükoz içerirler. 1, 2, 2.5 litre hacminde solüsyonlar bulunmaktadır.

Hangi sıvının kullanılacağına doktorunuz veya hemşireniz karar verecektir. Diyaliz sıvısı kullanılmadan önce dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bunlar

Diyaliz sıvısının şeker oranı
Son kullanma tarihi
Diyaliz sıvısının miktarı
Torbada sızıntı olup olmadığı
Sıvının berraklığı
Torba ve setlerde yapışıklık olup olmadığına bakılır.

Antiseptik Solüsyon
Diyaliz işlemi sırasında kullanılan masanın üzerini temizlemek, mikroplardan arındırmak için kullanılan özel bir solüsyondur. Diyaliz işlemini daha güvenli yapabilmek için, eller yıkandıktan sonra ellere de uygulanmalıdır

Maske
Diyaliz işlemi sırasında maske kullanılması burun veya ağız bulaşmasını engeller.

kağıt Havlu
Diyaliz işlemi sırasında masayı temizlemek ve elleri kurulamak için kullanılır.

PERiTON DiYALiZi KATETERiNiN TAKILMASI
PD (Periton Diyalizi) karın boşluğuna yerleştirilen, kateter adını verdiğimiz silikon bir tüp ve karın boşluğuna verilen özel solüsyon aracılığı ile yapılan bir diyaliz yöntemidir.
Kateter takılmadan önce
Kateter temini için reçete yazılır
Kateterin takılması için randevu verilir

KATETER NEDiR
Kateterlerin uzunlukları kişinin beden yapısına göre farklı uzunlukta olup, karın boşluğunda kalan kısmı sıvı alış verişini daha kolay sağlamak için deliklidir.
Karın boşluğunda tahrişi önlemek için uç kısmı kıvrıktır.
Üzerinde kateteri sabitleyen, çıkmasını önleyen iki tane keçe vardır.

Kateter yerleştirilmesi için randevuya gelmeden önce
Antibakteriyel sabunla, banyo yapılmalıdır.
Karın bölgesindeki kıllar varsa temizlenmelidir.
Lavman kullanılarak barsaklar boşaltılmalıdır.
Kateter yerleştirilmeden önce idrar varsa mesane boşaltılmalıdır.
Kateter ameliyathanede veya diyaliz merkezinde takılabilir.

Hastanın durumuna göre hangi yöntemin kullanılacağına diyaliz merkezince karar verilir.

Kateter yerleştirildikten sonra, kateterin karın içindeki yerini belirlemek için kontrol filmi istenir.
Kateter takıldıktan sonra yaranın daha sağlıklı iyileşebilmesi için 47 gün süreyle pansuman açılmamalıdır (kanama ıslaklık vs. yoksa).
ilk pansuman mutlaka diyaliz hemşiresi tarafından yapılmalıdır.
Genellikle kateter takıldıktan 3 hafta sonra diyalize başlanır. Bu süre içinde hastanın eğitimi tamamlanmış olur.
Gerekli durumlarda diyalize başlama süresi kısalabilir veya uzayabilir.

KATETER ÇIKIŞ YERi
Kateterin vücuttan çıktığı bölgeye kateter çıkış yeri, kateterin deri altından geçen kısmına da tünel adı verilir.

KATETER ÇIKIŞ YERi BAKIMI
Kateter takıldıktan sonra kateter çıkış yeri pansumanı düzenli yapılmalıdır. Kateter çıkış yerinin günlük bakımı merkezinizin önerdiği şekilde yapılmalıdır. Pansuman sırasında enfeksiyon belirtileri olan kızarıklık, ağrı, şişlik, akıntı ve sıvı sızması gibi problemler göz ardı edilmemelidir.

Bu problemler kateter çıkış yerinde mikropların varlığını gösterir. Bu belirtilerin biri veya birkaçı ile karşılaşıldığında diyaliz merkezi ile iletişim kurulmalıdır. Bu problemleri çözmekte geç kalınırsa mikroplar kateter çıkış yerinden içeriye doğru ilerleyerek tünele ulaşır, bu durum kateterin çıkartılmasına neden olabilir.

iyi bir kateter çıkış yeri için, kateterin vücut dışında kalan kısmının hareketliliği engellenmelidir. Kateter çıkış yerindeki deri ve deri altındaki kısım bir süre sonra kateteri sararak kateterle derinin bütünleşmesini sağlar. Eğer kateterin hareketliliği önlenmezse bütünleşme sağla namaz, mikropların kolayca yerleşip iltihap oluşturabilecekleri bir ortam meydana gelir.

DiKKAT EDiLMESi GEREKENLER
Pansuman sırasında mutlaka maske kullanılmalıdır.
Her zaman katetere dokunmadan önce eller iyice yıkanmalıdır.
Kateter asla cekilmemeli ve bükülmemelidir.
Kateterin yakınlarında makas ve iğne kullanılmamalıdır.
Banyo duş şeklinde yapılmalı, banyo sonrası kateter çıkış yeri iyice kurulanıp pansuman yenilenmelidir.
Denize girerken kateter çıkış yeri, merkezin önerdiği su geçirmeyen bir bantla kapatılmalıdır.
Kateter çıkış yerinde kabuklanma olduğunda koparılmamalıdır. Oksijenli suyla yumuşatılarak silinmelidir.
Kateter delinirse delik kapatılmaya çalışılmadan, delik kısmın altından klemplenip hemen diyaliz merkezine gidilmelidir.
Kişisel temizlik kurallarına uyulmalı, iç çamaşırlar her gün değiştirilmeli ve çok sıkı giysiler giyilmemelidir

Kateter çıkış yerinde mikropların neden olduğu problemlerde önerilen ilaçlar düzenli alınmalıdır. Kontrol tarihlerinde mutlaka diyaliz merkezine gidilmelidir.
Kateter mutlaka iyi bir şekilde tesbit edilmelidir.

PERiTON DiYALiZi ORTAMI NASIL OLMALIDIR
PD (Periton Diyalizi) tedavisinin bütün aşamalarında temizlik (hijyen) kurallarına dikkat edilmelidir. Bu şekilde enfeksiyon riski en aza indirilebilir. Temiz teknik kullanılmasının amacı diyaliz işlemi sırasında temas edilen bütün yüzeylerdeki mikrop ve bakterileri uzaklaştırmaktır.

Ortamın özellikleri nasıl olmalıdır
Aydınlanma ve havalandırmanın iyi sağlanabildiği, güneş gören bir oda olmalıdır.
Diyaliz süresince kapı ve pencereler kapalı olmalıdır.
Odada kullanılmayan eşyalar bulundurulmamalıdır.
Diyaliz süresince oda başka amaçlarla kullanılmamalıdır.
Diyaliz sırasında odada başka birileri bulunmamalıdır. (Çocuk hastalar ve kendi diyalizini gerçekleştiremeyen hastalar hariç)
Uygun yükseklikte çizilmeyen, temizliği kolay sağlanabilen bir masa bulunmalıdır.
hareket ettirilebilir ve silinebilir bir sandalye bulunmalıdır.
Silinebilir bir askı bulunmalıdır.
Hareketli ve temizlenebilir bir çöp kutusu bulunmalıdır.
Atıklar uygun şekilde imha edilmelidir
Diyaliz odası temizlenmeli, havalandırıldıktan sonra kapıpencere kapatılmalı ve toz alınmalıdır.

Bu ortamda kişi
Rahat ve vücuda uygun temiz giysiler giymeli,
Eldeki takılar ( saat, yüzük, bilezik ) çıkartılmalı,
Kollar dirseklere kadar açık olmalı,
tırnaklar kısa ve temiz olmalı,
Saçlar toplanmalı,
Maske kullanmalıdır.

PERiTON DiYALiZi UYGULAMASINDA hijyen NEDEN ÖNEMLiDiR
Periton Diyalizinde Hijyen (temiz teknik) kurallarına dikkat edilirse diyaliz tedavisi daha sağlıklı ve uzun süreli uygulanır.
Hijyen fiziksel sağlığın ve bedensel bütünlüğün devamı için uygun temizlik alışkanlığıdır.
hijyen, kateter çıkış yeri enfeksiyonu, tünel enfeksiyonu ve peritonit gibi diyalizin ömrünü kısaltan enfeksiyonlardan korunmak için ve sağlıklı diyalizin devamında önemli yer tutar.

Temiz Teknik Denilince Neleri Anlıyoruz
Diyaliz yapılan odanın temizliğine dikkat edilmelidir. Diyaliz yapılan oda her gün temizlenmeli, havalandırılmalı, camlar kapatıldıktan sonra toz alınmalıdır.

Diyaliz yapılan odada fazla eşya olmamalıdır. Diyaliz sırasında kapı ve pencere kapalı olmalıdır. Diyaliz sırasında odada evcil hayvanların bulunması sakıncalıdır. Diyaliz malzemelerinin konulduğu masanın temizliğine dikkat edilmelidir. Diyaliz sırasında odada başka kimse bulunmamalıdır.

Her diyaliz uygulamasından önce eller mutlaka en az 3 dakika süreyle ve tekniğe uygun biçimde yıkanmalıdır. Diyaliz sırasında maske takılmalıdır. Eğer maske takılmazsa mikroplar peritonit veya kateter çıkış yerinde enfeksiyona neden olabilir. Torba bağlantısı en kısa sürede yapılmalıdır.

Diyaliz Sırasında Kişisel Temizliğe (Hijyene) Dikkat Edilmelidir
Vücut temizliğine dikkat edilmelidir.
Banyo duş şeklinde yapılmalıdır.
iç çamaşırlar her gün değiştirilmelidir.
Kateter pansumanı her gün öğretilen şekilde ve dikkatle yapılmalıdır.
Ağız sağlığını korumak açısından dişler düzenli biçimde fırçalanmalıdır.
Tırnaklar kısa ve temiz tutulmalıdır.

KONTAMiNASYON (Kirlenme) NEDiR
Diyaliz sıvısı, transfer set ya da bağlantı ucunun, herhangi bir yere temas ettirilerek, hastalık yapan mikroplarla bulaşmasına kontaminasyon (kirlenme) denir.

Kontaminasyon Hangi Yollarla Oluşur
Transfer set ile torba bağlantısının dikkatli yapılmaması sonucu kirlenme oluşabilir.

hava Yolu
Diyaliz işlemi sırasında odada havada bulunan ve göremediğimiz mikroplar periton diyalizi sırasında transfer set ve torbanın bağlantı ucunun kirlenmesine neden olabilir.

solunum Yolu
Solunum esnasında ağız ve burunda bulunan mikroplar diyaliz bağlantısı yaparken açık uçların kirlenmesine neden olabilir. Aynı mikroplar öksürme ile havaya da karışır.

Kirli eller
Kötü Kateter Çıkış Yeri Pansumanı
Transfer set ve titanyum adaptör bağlantısının ayrılmasıyla
Yırtık delik diyaliz torbalarının kullanılmasıyla kontaminasyon oluşur.

DEZENFEKSiYON NEDiR NEDEN ÖNEMLiDiR
Dezenfeksiyon cansız yüzeylerde hastalık yapan mikropların bir kısmının ya da hepsinin öldürülmesidir. masa, sehpa, yer zemini, mavi torba klempi gibi eşyalar cansız yüzeylere örnek olarak gösterilebilir.

Diyaliz yapılan oda ve zemini, masa, sehpa, lavabo çamaşır suyu ile temizlenerek kolayca dezenfekte edilebilir,

Bunların dışında Periton Diyaliz hemşiresinin önereceği dezenfeksiyon yöntemleri de kullanılır.

Çevre Dezenfeksiyonu
Diyaliz yapılan masa Masa üzeri uygun şekilde temizlenmelidir.Bir kez silinen yerden bir daha geçilmemelidir. Diyaliz odası, lavabo ve musluklar Bir kova suya (10151t) bir çay bardağı çamaşır suyu eklenerek silinmeli ve durulanmalıdır. Diyaliz yapılan oda her gün temizlenmelidir.

Diyaliz solüsyonu boşaltılan tuvalet temizliğinde Bu yüzeylere saf çamaşır suyu dökülüp on dakika bekletilmeli. Bol suyla durulanmalıdır.

Genel olarak ev temizliğinde Bir kova suya bir çay bardağı çamaşır suyu eklenip haftada iki kez bütün yüzeyler silinmelidir. Ayrıca piyasada bulunan temizlik ürünleri de bu amaçla kullanılabilir.

STERiLiZASYON NEDiR NEDEN ÖNEMLiDiR
Sterilizasyon hastalık yapan mikropların tamamen öldürülmesidir. Karın içine verilen diyaliz sıvısı, bu sıvının karın içine verilmesini sağlayan torba ve setlerin iç yüzeyi tamamen mikropsuzdur (sterildir).

Diyaliz sırasında kullanılan mini kapak steril malzemelerden birisidir. Pansuman için kullandığımız gazlı bezler steril olmalıdır. enjektörler de steril olması gereken malzemelerdendir. Torba değişimi esnasında uygun teknikle bu steril ortam bozulmadan bağlantı sağlanmalıdır.

EL YIKAMANIN ÖNEMi
Periton diyalizi uygulayan hastalarda ellerin temizliği oldukça önemlidir. Günlük yaşamda kirli ya da temiz, bir çok iş için ellerimizi kullanırız. Bu nedenle ellerimiz en çok kirlenen ve hastalık nedeni olan mikro plan taşıyan organlarımızdır. Ellerimizin kirli olduğunu gözlerimizle görebiliriz, fakat mikropları göremeyiz. Göremediğimiz bu mikroplar periton diyalizi yaparken karın içine ulaşarak peritonite neden olabilir. Ellerinizde oluşan kirleri su ve sabunla kolayca temizleyebilirsiniz.

Yıkayarak temizlediğimiz ellerimizin üzerindeki mikropları yok edemeyiz fakat çok büyük bir kısmını ellerimizden uzaklaştırırız

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.