Yazılar

Sinop Coğrafyası

sinop Coğrafyası

Kuruçeşme Sokağı sinop, Karadeniz kıyı şeridinin kuzeye doğru sivrilerek uzanmış bulunan Boz tepe yarım adası üzerinde kurulmuştur. Batı ve Doğu Karadeniz Bölgeleri arasında bir geçiş bölgesinde yer alan il toprakları 41, 2-43, 5 paralelleri ve 34, 5-35, 5 meridyenleri arasında bulunmaktadır

sinop 5.862 Km2lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının % 8ini kaplar. il doğudan samsunun Alaçam, güneyden Samsunun vezir köprü, Çorumun Osmancık, Kargı, Kastamonunun Taşköprü, batıdan Kastamonunun taş köprü ve Çatal zeytin ilçeleriyle çevrilidir. 475 Km. uzunluğundaki sınırlarının 300 Km.si kara, 175 km.si denizdir.

il olarak 8 ilçesi Merkez ilçe hariç, 2 beldesi, 11 belediyesi ve 465 köyü bulunmaktadır ilin Nüfusu 2000 sayımına göre 225.574 olup, aynı sayıma göre il Merkezinin nüfu su 30.502dir. ilçeleri, Merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü, Türkelidir.

Şehrin kuzeybatısında Akliman, güneydoğusunda bulunan Hamsilos koyu, eski devirlerin barınak yerlerindendir dağlar Sinop ormanlık dağları ildeki yeryüzü şekillerinin ağırlık bölümü %74,3 oluşturan Dağların yükseltileri pek fazla değildir. sinop, genel olarak engebelidir. Karadeniz kıyılarından iç kısımlara doğru görülür derecede yükselme vardır. Yüksek dağlar, daha çok doğuda ve kuzeybatıdadır. ilin doğu tarafını Kuzey Anadolu dağlarının kolları çevreler. Bu dağlar, Karadeniz kıyısına paralel uzanırlar. Bölgedeki dağlar sık, dik ve sert değildir. En yüksek dağın 2000 m.yi aştığı görülmez.

Bu dağlar ormanlarla kaplıdır. Güneye inildikçe, iç anadoluya yaklaştıkça orman azalır Yaylalar Sinop yakınlarında yayla yoktur. Boyabat ve Gerze ilçeleri yayla bakımından oldukça zengindir. Durağan ve Boyabatta Mehmetli, Aluç, Marif, gün düzlü, Darıözü, Doğaçam, Yaylacık, Uzunöz, Sakızlı, bayat , Yassı alan, Gökalan, Buzluk yaylaları vardır. Gerzede Altmışdört, Güdek oğlu, Avlağısökü, Kuz fındık, Çam Altınyayla bulunmaktadır. Türkeli ilçesinde de Kurugöl yaylası bulunmaktadır.

Ovalar Sinop ovaları sinopta ovalar genellikle Kıyı ya da ırmak ovalaridır. Daha ziyade büyük düzlükler halindedir. En önemlisi Boyabat Ovasıdır. Bu ovayı Gökırmak, Arım, Gazidere, Asarcık ovaları meydana getirir. Yüksek dağlar arasında uzanan bu ovalar çok verimli ve sulaktır. Gavur ovası da denilen Karasu Ovası ile Akliman yöresindeki Ak saz ve Sarıkum ovaları kıyı ovalarıdır. Bu ovalar, yer yer bataklık durumundadır.

Vadiler arap Yaylası – Çatak köyü sinopta, Boyabat ve Durağan ilçeleri çevresinde yer alan ve Kızılırmaksın kollarından olan Gökırmak Vadisi dışında büyük vadi yoktur. Bununla birlikte küçük akar sularca açılmış çok sayıda küçük vadi vardır. Bunlar il topraklarını engebeli hale getirmiş oluşumlardır. Gökırmak Vadisinden başka Ayancık Vadisi, Kabusu Vadisi, Kanlıdere Vadisi sayılabilir.

akarsular Sinop akar suları Sinop, yağışlı bir bölge olduğundan her tarafta çay ve derelere rastlanır. Bu akarsular, yağmur ve kar sularıyla beslenir. sular yağmur mevsiminde çoğalır, dereler kabarır. yaz aylarında azalır ya da kurur.

Çay ve nehirler ulaşıma elverişli değildir. Yatakları taşlı, akışları hızlıdır. Sulamada ve orman ürünlerinin taşınmasında yararlanılır. Hepsi Karadenize dökülür.

Başlıcaları şunlardır Gökırmak Kastamonudan çıkar. Dadayda Ballıdağ eteklerinden inen sular, Daday Çayını oluşturur. Bu çay Taş köprünün Gölveren kesimin*de Kastamonunun içinden geçen bir suyla birleşerek Gökırmak adını alır. Gökırmak Boyabat Ovasını sular ve doğuda Kızılırmaka karışır.

Kızılırmak ilin güneydoğu sınırlarını çizer. Yurdumuzun en uzun nehri olan Kızılırmak, büyük kollarından Gökırmakı sinoptan alır.

Tepeçay sinopun Türkeli ilçesi ile Kastamonunun Çatalzeytin ilçesi arasında sınır oluşturur. denize döküldüğü yerde hayli genişler.

Ayardın Deresi 1.000 m yükseltide Çatakgeriş Köyü yakınlarından doğar. Türkeli ilçe merkezinin hemen doğusundan denize dökülür. Uzunluğu 240 km. kadardır.

Ayancık Çayı Küre Dağlarından kaynaklanan çok sayıda küçük derenin birleşmesinden oluşmuştur. Uzunluğu 90 km. kadardır, ilçe merkezin*den denize dökülür.

Karasu Çayı Küre Dağlarında, Gündüzlü Ormanlarından doğar. Uzunluğu 80 km.dir. Sinopun 8 km. batısından denize dökülür.

Çakıroğlu Çayı Dıranaz Dağlarından doğar. Gerze-Sinop arasında Çakıroğlu yöresinde denize dökülür. Denize döküldüğü yerde küçük bir delta oluşturur.

Kanlı Çay Uzunöz Dağlarının eteklerinden doğar. Çok sayıda küçük kolu vardır. Çayağzı denilen yerde denize dökülür Göller Sarıkum gölü Sinopta çok sayıda doğal göl vardır. Bunların tamamı çeşitli jeolojik zamanlarda oluşmuştur. Başlıcaları şunlardır

Sarıkum Gölü Sinop yarımadasının batısında yer alan Sarıkum Gölü, il merkezine 21 km. uzaklıktadır. gölün uzunluğu 2 Km., genişliği 750 m. ve alanı 400 hektardır. deniz düzeyinde olan gölün sulari kışın çoğalır, yazın azalır. Küçük akarsularla beslenen gölün fazla suları denize dökülmektedir.

Ak Saz Gölü Karagölün kuzeydoğusunda yer alan Aksaz Gölü, denizle hemen hemen aynı düzeydedir. yılın büyük bir bölümünde saz ve kamışlarla kaplı olan gölün yüzölçümü 200 hektardır. Yağışlı dönemlerde ise gölün suları denize ulaşır.

Karagöl Aklimana yakın bir bölgede Aksaz ve Sankum gölleri yakınında yer alan, deniz düzeyindedir. Yüzölçümü 80 hektar dolayındadır. Denize uzaklığı 40-50 m. kadar olan gölün suları kışın artar, yazın ise göl kurur.

Sülük Gölü Sinop yarımadasının üzerindedir. Yükseltisi 210 m. dolayında olan Sülük Gölü, eski bir yanardağ krateridir. Derinliği 1-2 m.dir Yaz mevsiminde kurur.

Akgöl Ayancık ilçesinin güneyinde Ayancık Boyabat yolunun 31. Km.de, 4 Km. içeride yer alan Akgöl, çevresinde sık çanı ormanlarının oluşturduğu çangal ve Akgöl ormanlan içinde bulunmaktadır.

bitki Örtüsü doğa manzarası Sinop yöresi, Karadeniz ikliminin bir özelliği olarak her zaman yağış aldığından orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. ormanlar hem zengin hem de çeşitlidir. Çam, köknar, meşe, gür Gen, kayın, dişbudak, karaağaç ve kavak başlıca türlerdir. ağaç denizi olarak nitelendirilen Çangal ormanları, Ayancık, Türkeli ve Boyabat yörelerini kaplar. Dıranaz, Göktepe, Soğuksu ve Elekdağı ormanları da hem önemli doğal güzellikleri oluşturur, hem de ekonomik yönden büyük değer taşır.

ormanların altında yaban menekşesi, çuha çiçeği, mayıs karanfili, küçük kırlangıç otu, ciğer otu gibi bitkilere de rastlanır.

Sinop yöresindeki bitki örtüsü, çok çeşitli ağaç türlerinden oluşmuştur. Kıyı şeridinde akdeniz bitkileri de görülür. Meşe, defne, kara ağaç, çınar, fın*dık, kızılcık, kayın, gürgen, kara çam ve sarıçamdan oluşan bu bitki örtüsü, yükseltinin 1.800 m.ye ulaş*tığı kesime kadar yayılır.

ilin güneyine doğru gidildikçe iklim kuraklaşmaya başlar. Bu kesimde kuzeydeki gür bitki örtüsünün yerini bozkır bitkileri alır.

iklim Verileri Sinop, Doğu ve Batı Karadeniz iklim özelliklerinin içiçe geçtiği bir yöredir, ilde mevsimler arası sıcaklık farkları pek büyük değildir, ilin kuzey kesiminde Karadeniz iklim tipi görülür, güney kesimlerinde ise Karadeniz ikliminin etkisi giderek azalır. Burada yağışlar azalır, sıcaklık düşer ve bozkır ikliminin etkileri görülür.

Sıcaklık Sinop il Merkezinde yıllık sıcaklık ortalaması 14 derece, en yüksek sıcaklık 29.4 derece, en düşük sıcaklık -2 derecedir. Yıllık nispi nem ortalaması % 78dir.

Sinop Kalesi M.Ö. 7. y.y. da şehri korumak amacıyla yarımadanın üzerine kurulmuştur. Roma, Bizans ve Selçuklular döneminde onarılarak kullanılmıştır. Günümüzde hala özelliğini koruyan kalenin 2050 m. uzunluğu, 25 m. yüksekliği, 3 m. genişliği olup, iki ana giriş kapısı bulunmaktadır. kale duvarı şehri çevrelemektedir.

Cezaevi surları Tersane alanında iç kalenin ortasında etrafı yüksek Kale bedenleriyle çevrili alandır. Bu özelliğinden dolayı mahkumların kaçışını imkansız kılmıştır. Cezaevi Osmanlılar döneminde 1877 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

Paşa Tabyası Yarım adanın güney doğusunda 19. y.y. da Osmanlı Rus savaşları sırasında denizden gelen tehlikeleri önlemek amacıyla yapılmıştır. Yarım ay şeklindedir. 11 top yatağı bulunan cephanelik ve mahzenlerden oluşmaktadır.

Şehir merkezinde bulunmaktadır. Sinop kazılarında ve çevresinde bulunan eserler sergilenmektedir. müze bünyesinde Prehistorik, Helenistik, Roma, Bizans, Etnoğrafik eserler ile, Sinop çevresinden toplanmış ikonalar bulunmaktadır.

ikona Detayı – Sinop müzesi ikonalar Sinop Müzesinde teşhir edilen eserler arasında ayrı bir yeri ve önemi bulunan, sanat tarihi bakımından seçkin bir örnek teşkil eden ikona koleksiyonudur. Koleksiyonda yer alan ikonalar ikona Aziz Minas, Melek Miha il, ikona isa, ikona Meleklerin Düşmanlarla Sav aşı, ikona isa ve Mer yem, ikona Büyük ruh, isa ve Azizler yer almaktadır.

akliman Şehre 9 km. uzaklıktadır. Kilometrelerce uzanan ince beyaz kumu, ormanla denizin adeta kucaklaştığı orman içi piknik ve mesire yerleriyle ünlüdür. Kumsal boyunca plajlar, kamp- çadır yerleriyle m oteller bulunmaktadır.

Hamsilos Koyu Akliman piknik alanına 1 km. uzaklıktadır. Denizin kara içine bir ırmak gibi girdiği, çevresi çam ağaçlarıyla kaplı, güzelliğine doyum olmayan Hamsilos Fiy ordu, Türkiyenin tek fiyordudur.

Erfelek Şelaleleri il merkezine 42 km. uzaklıkta, Erfelek ilçesi Tatlıca köyü sınırları içerisindedir. Aynı vadi içinde ardarda sıralanmış 28 irili ufaklı şelaladen oluşmuştur. Bu özelliği ile dünyada benzeri yoktur. Dar ve 2 km. uzunlukta bir vadi içinde, şelaleler kenarında, kayın ormanları içinde yapılacak iki saatlik yürüyüş oldukça zevkli ve heyecanlıdır. Doğal sit alanı olan bölgede trekking, piknik, gezi ve av turizmi olanakları sağlanmaktadır. Bölgede yeme içme, haberleşme ve kamp çalışmaları ile ilgili iyileştirme çalışmaları devam etmektedir.

inaltı Mağarası Her ikisi de Ayancık ilçesi sınırları içerisindedir. inaltı mağarası köknar ormanlarının ortasında 1070 m. yükseklikteki bir yaylada yer almaktadır. Ayancık ilçesinden 50 km. ve inaltı köyü yakınlarındaki Akgölden 6 km. uzaklıktadır

Mağaranın gerçek derinliği bugüne kadar ortaya çıkarılamamıştır. Bugüne kadar sadece 2200 m. derinliğe kadar olan bölge keşfedilebilmiştir. Ortalama 15 m. yüksekliğe ve 12 m. genişliğe sahiptir. Muhteşem sarkıtları ve dikitleri hala oluşma safhasında bulunmaktadır. inaltı mağarası jeolojik olarak kireçtaşı katmanlarında oluşmuştur. inaltı mağarasına giderken yolda muhteşem ormanların ve derin vadilerin güzelliğinin tadını çıkarabilirsiniz.

Ayancık ilçesinin güneyinde bulunan Akgöl, Ayancık-Boyabat karayolunun 31. kmsinden 4 km. kadar içeride yer almaktadır. Çam ormanları ve Çangal ormanı ile çevrilidir. elektrik üretimi için 1926da inşa edilen bu baraj gölünün çevresinde çok güzel piknik yerleri bulunmaktadır

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir