Yazılar

Tokat Coğrafyası

tokat Coğrafyası

tokat, Orta Karadeniz Bölgesinin iç kesiminde yer alan, tarihi kültürel ve doğal güzelliklerini koruyarak günümüze kadar taşıyan ender bir Anadolu şehridir Kuzeyinde samsun, Kuzeydoğusunda ordu, Güney ve Güney Doğusunda sivas, Güneybatısında yozgat, Batısında Amasya, topraklarıyla çevrili olan ilimiz, Yeşilırmakın bereketli vadisinin üzerinde kurulmuş olmasının verdiği avantajıyla, tarihi boyunca önemli bir yerleşim merkezi olma özelliğini göstermiştir

tokatın merkez ilçesi güneyde yüksek kesim, orta kesim ve kuzeyde aşağı kesim olmak üzere üç bölüm halinde kümelenmiştir tokat, 1923 yılında il olmuş, Erbaa, Niksar, Reşadiye, Zile ilçeleri bağlanmış, 1943 yılında Taşova, 1944 te Artova ve Turhal, 1954 yılında Almus, 1987 yılında pazar ve Yeşilyurt, 1990 yılında Sulusaray ve Başçiftlik ilçeleri kurulmuştur. Tokata bağlı Taşova ilçesi, 1953 yılında Amasyaya bağlanmıştır.

ilimizde merkez ilçe dahil 12 ilçenin yanında 65 belde ve 609 köy mevcuttur.2000 yılında yapılan Nüfus sayımına göre il toplam Nüfusu 828027 olup, bu Nüfusun 113.100 ü merkez ilçede yaşamaktadır.

dağları Genellikle ırmakların açıldıkları yerlerde ova ve yaylalar, yaklaştıkları yerlerde ise Karedenize parelel uzanan sıradağlar şeklinde devam ederler. Doğuya doğru gidildikçe dağlar birbirlerine çok yaklaşırlar ve yükseklikleri de artar. Rakımı 188 m. den 2870 m. ye kadar değişen yükseklikler arasında yer alan dağlar

Mamu 1779 m. Yaylacık 1620 m. Deveci1892 m.,Bugalı1945m Dumanlı 2200 m. Çamlıbel 2020 m. Akdağ 1900 m. ovaları Her türlü tarım yapılabilen bereketli ovalar, ilin dört bir yanına dağılmıştır kozova tokat Turhal arasında, yer alan ve Yeşilırmağın suladığı ova 20.000 hektardır.

omala ovası Gümenek regülatörü ile Omala köyü arasında kalan, 3200 hektar genişliğindeki sulak alandır turhal ovası Turhal ve civarında, Yeşilırmağın geniş kıvrımlar yaparak amasya istikametinde daraldığı, Dazya deresi önlerine kadar devam eder. 4500 hektar genişliğindedir.

niksar ovası Kelkit ırmağının Fatlı kesiminde, Mansap istikametinde, talazan köprü boğazına kadar devam eder, 8000 hektar genişliğindedir.

erbaa ovası Kelkit ırmağının Tepekışla önünden başlayıp, kale boğazına kadar devam eder. 6500 hektar genişliğindedir artova ovası Günçalı köyü boğazından başlıyarak, Çekerek suyunun Çamlıbel bucağını takiben, Sulusaray önlerine kadar devam eden büyük bir ovadır. 15.000 hektar genişliğindedir.

zile obası 2000 hektarlık Maşat ovası, 2000 hektarlık Iğdır ovası ve Yeşilırmakın kolu Hotan deresinin iki yanında yer alan, 6000 hektarlık ovalarla birlikte toplam 10.000 hektardır.

Bu ovalarda tahıl, şekerpancarı, tütün başta olmak üzere her çeşit meyve, sebze ve ayçiçeği yetiştirilmektedir yaylaları Tokat ilindeki yaylalar, devlet orman sınırları içerisinde korumaya alınan alanlar içerisinde yer almaktadır.

Bunların başlıcaları, tokatta Top çam, Batmantaş, Muhat ve Dumanlı yaylaları, Reşadiyede S eleman, Bozçalı ve Kızılcaören yaylaları ile Niksarda Çamiçi yaylasıdır.

baraj ve gölleri Reşadiye ilçesinin Yolüstü Meğedüm Köyün e 3 km. mesafede tatlı sulu bir göldür. Gölü besleyen bir dere vardır. Yüzeyi takribi 1,5. km.dir. Mansaptan boşalan ayakla Kelkit ırmağına ulaşır. Batak yerleri yoktur. Ortalama derinlik 10-15 m. arasında değişmektedir. Etrafı korunmaya alınmış ormandır. Kızılkanat denilen çok lezzetli balıkları vardır.

güllü köyü gülü Reşadiye ilçesinin aynı isimle anılan köyündedir. Büyük bir göl olup, yüzeyi 16.5 km dir. Yan derelerden gelen sızıntı sular ve kış suları ile beslenir. Ortalama derinlik 7 m. dir. suyu tatlıdır.

Bunun dışında Almus barajı Belpınar, Bozpınar, Bedirkale, Akbelen, Akınköy , Sulugöl, Koçaş, Aşagığüçlü, Ortaören, Boldacı, Üçyol, Kızık, Güzelbeyli, Büğet göl ve barajları bulunmaktadır.

akarsuları Tokat ili topraklarını Yeşilırmak ve kolları sulamaktadır tozanlı kolu Köse dağının 2801 m. rakımlı batı versanlarından çıkar. Karacan ve Tekeli dağları arasındaki vadilerden geçerken, birçok yan dereleri alarak 365 km. de Almus Baraj gölüne gelir. Daha sonra Dönek ve Mamu dağları arasındaki 12 km. lik boğazdan geçerek Omala ovasına girer

Buradan Kazovaya açılır. Gümenek regülatöründen Turhala kadar birçok yan dereleri alır. Behzat deresi gibi. Kazovadan sonra Turhal ovasına girer. Burada Gülüt ve Hotan yan derelerini alır. Turhal ovasından sonra takriben 30 km. lik bir boğaza girer. Amasya ilinde Gendingen ovasında Çekerek kolu ile birleşir. Uzunluğu 468 km. dir.

kelkit kolu erzincan ın Kuzeyinde Sipikör, pülür, Otlukbeli, Sar Han ve Balaban dağlarından doğan ufak derelerin, Kelkit kasabası civarında birleşmesi ile meydana gelir. Yusuf Bey köprüsü ile Tokata girer. Fatlı köprüsüne kadar dar bir vadide kuzeybatı doğrultusunda akarak, Niksar ovasına girer. Kuzeybatı doğrultusunda akmaya devam edip, Erbaa ovasını katederek bu ovanın kuzeyindeki Kale boğazında, Kale köyü güneyinde Yeşilırmakla birleşir. Boğazdan samsun iline geçer Uzunluğu 373 km. dir.

çekerek kolu Çamlıbel dağlarından Doğan Kızık, Dinar, Çalı ve kavak tepelerinden doğan Finize derelerinin Çamlıbel bucağı dolaylarında birleşmesi ile meydana gelir. Artovada güneybatı doğrultusunda akar. Musaköy civarında güneyden gelen Karadere kolunu alır. Sulusaraydan itibaren, dik yamaçlı dar bir boğaza girip, buralarda Gergümez, Gündelen, ve Akdağmadeni dereleri ile birleşir

Yangı köyünden kuzeye dönüp, Çellokışla önünde isa deresi ile birleşip, Kaleboğazı baraj yeri ve daha sonrada Kazankaya baraj yerine gelir. Buradan sonra vadisi genişler ve Geldigen ovasına açılır. Bekdemir köprüsü civarında Çorumdan gelen Çat deresi ile birleşir. Amasya Kaya başı mevkiinde, Yeşiilırmak ile birleşip Karadenize ulaşır. Uzunluğu 276 km.dir.

iklimi Tokat, ili Karadeniz kıyısı ile iç Anadolu arasında geçit alanı durumunda olup, bölgede değişik yörelerde değişik iklim tipleri görmekteyiz.

Kelkit vadisinde kışlar ılık ve yazlar sıcak geçerken, Reşadiyenin güneyinde akdeniz Bölgesi iklimini andıran bir iklim görülmektedir. Tozanlı vadisinde kışlar ılık, yazlar serin geçerken, Çekerek bölümünde, yayla karakteri sert kışlar, serin yazlar görülür

ilde yağmurlar batı rüzgarları ile gelir. yağmur daha çok bahar da yağar. yaz aylarında, akşam üzerleri kuzeyde, denizden meltem rüzgarları, kışında doğudan soğuk rüzgarlar eser.

bitki örtüsü Tokat yurdumuzun sa yılı orman bölgelerinden biridir. Kuzeyde ve güneyde il topraklarına giren Dağların hemen hepsi ormanlıktır. Bölge ormanlarının genişliği iller içinde altıncı gelir.

tokatta, narenciye hariç diğer bütün bitki ve ağaçları görmek mümkündür. Erbaa ilçesinde Kozlu, Meydandüzü ve Osmanköy civarında yabani çay, Kale köyü civarıda Çatalan ormanları ile Reşadiye ilçesi Kazalapa yakınlarındaki orman serileri içeriside Lübnan sediri ve Erbaa Doğanyurt Hayati ve Niksar Kümbetli Herkümbet ve merkez arasında kalan alanlarda yabani zeytinlikler ve aynı zamanda bu dolaylarda nar ve incir doğal şekilde yetişmektedir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir