Yıldırım Bayezid Hayatı
Dördüncü Osmanlı padiÅŸahı. SavaÅŸta gösterdiÄŸi baÅŸarılar ve hızlı olması dolayısıyla kendisine Yıldırım ünvanı verilmiÅŸtir. istanbulun fethi için oldukça önemli bir noktada bulunan Anadoluhisarı’nı yaptıran Bayezid, Mustafa Kemal atatürk asker olarak çok beÄŸendiÄŸi Osmanlı padiÅŸahlarından biridir. istanbul’u kuÅŸatmaya çalışmış olan ilk padiÅŸah olan Bayezid, Osmanlı topraklarının her tarafında cami, mescit, darüşşifa, medrese, imaret ve misafirhaneler yaptırmış ve bütün bu imarethaneler için geniÅŸ vakıflar kurdurmuÅŸtur. Vivaldi’nin Bayezid ve Timur arasındaki savaşı konu alan Bajazet isimli bir operası vardır. Bajazet, Bayezid’in Fransızca’daki söyleniÅŸ biçimidir
Sponsorlu Bağlantılar
1360 yılında Edirne’de dünyaya geldi. Babası I. Murat, annesi gül çiçek Hatun’du. Adı babaannesinin babası Türkmenler’in Ede-Balı diye andığı Ebâ Yezîd’den geliyordu. Küçük yaÅŸtan itibaren zamanın en seçkin alimlerinden ilim öğrendi
DeÄŸerli kumandanlardan askerlik, sevk ve idare dersleri alarak büyüyen Bayezid, 1381 yılında Kütahya’ ya vali tayin edildi. Aynı yıl devlet Hatun ile evlendirilen Bayezid, 1385′te kardeÅŸi savcı Bey’in ayaklanmasını bastırdı. Babası I. Murat’la birlikte Haçlı Ordusu’na karşı Kosova Meydan Savaşı’nda savaÅŸarak, düşman güçlerinin bozguna uÄŸratılmasında önemli rol oynadı. I. Murat, bu savaÅŸ sonunda bir Sırplı tarafından ÅŸehid edilince, babasının vasiyeti uyarınca 1389 Haziran’ında ordu komutanları tarafından tahta çıkarıldı.
Kosova Savaşı’nı fırsat bilen Anadolu Beylikleri ayaklanma giriÅŸiminde bulunmuÅŸlardı ancak Yıldırım Bayezid kendisine karşı ittifak eden Anadolu Beylikleri üzerine yürüyerek AydınoÄŸulları, SaruhanoÄŸulları, germiyanoÄŸulları, MenteÅŸeoÄŸulları ve HamitoÄŸulları beyliklerini ortadan kaldırdı. Rumeli’yi güvenlik altına almak için Sırplarla anlaÅŸan Bayezid, Sırp Prensi Lazar’ın kızı Despina’yla evlendi ve sürekli bir ordunun Macar sınırında kalmasını saÄŸladı. Ancak Vuk Barnkoviç’in topraklarını geniÅŸletmek istemesi üzerine Bayezid Ãœsküp’ü aldı.
Kendilerini Selçukluların mirasçısı olarak gören Karamanlılar, Osmanlıların büyümesini istemiyorlardı. Bu rekabete raÄŸmen I. Bayezid, kızı Nefise Sultan’ı KaramanoÄŸlu beyi Alaeddin Ali Bey ile evlendirdi. Amacı Rumeli’de yaptığı fetihlere devam ederken, KaramanoÄŸulları’ndan gelecek olası bir saldırıyı önlemekti. Ancak yeni kurulan akrabalık da bu düşmanlığı önleyemedi ve Alaeddin Ali Bey 1386′da Osmanlı topraklarına saldırarak bazı yerleri iÅŸgal etti. Bunun üzerine iki beylik Konya’da savaÅŸtı ancak Osmanlılar kazandı. af dileyen Ali Bey’in özürü kabul edilerek beyliÄŸinin devamına izin verildi.
Bayezid, 1391′de candaroÄŸulları, TaceddinoÄŸulları, TaÅŸanoÄŸulları ve Bafra beyliÄŸi topraklarını Osmanlı egemenliÄŸi altına aldı. Bizans üzerindeki etkisi Kosova Savaşı’ndan sonra iyice artmış olan Osmanlı, Manuel’in imparator olarak seçilmesini onaylamıştı. Manuel, Bayezid’le birlikte seferlere de çıkıyordu. Bayezid, Rumeli seferi sonrasında Anadolu’ya döner dönmez Venedikliler ve Macarlar anlaÅŸarak Osmanlı Devleti’ne saldırdılar
Bulgar çarının da bu saldırıya katılma tehlikesi belirince Åžehzade Süleyman Çelebi, Bulgarların baÅŸkenti Tırnova’yı ele geçirdi. Rumeliye tamamen hakim olmak isteyen Bayezid, Selanik, Tesalya ve Güney Arnavutluk’u ele geçirdi. istanbul’u daha önce 1391′de de kuÅŸatmaya çalışıp baÅŸarılı olamayan Bayezid, ikinci kuÅŸatmayı 1394′te gerçekleÅŸtirmeye çalıştı ancak Haçlıların harekete geçtiÄŸini haber aldığı için geri çekildi.
Osmanlıların Rumeli’deki faaliyetlerinin devam etmesi ve akıncı güçlerin Bosna’ya ve Arnavutluk’a kadar ilerliyor olmaları Haçlıları telaÅŸlandırıyordu. Bu yüzden Sigismund, Papa’nın da desteÄŸiyle baÅŸta Fransız, ingiliz ve Alman kuvvetleri olmak üzere bütün avrupa ülkelerinin katılımıyla oluÅŸan Haçlı Ordusu’nun başına geçti. Bu ordu 1396 yılının mayıs ayında NiÄŸbolu’yu kuÅŸattı. Ancak Haçlı ordusu dağınık halde bulunuyordu ve bu durumdan faydalanmayı düşünmeyen Bayezid, mertçe bir savaÅŸ olması için toparlanmalarına izin verdi. Fransız şövalyelerinin saldırısıyla baÅŸlayan savaÅŸ Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmıştı
Haçlılar, tarihe NiÄŸbolu Savaşı olarak geçen bu çatışmada büyük bir bozguna uÄŸradılar ve savaÅŸ sonunda Haçlıların aldığı yerler Osmanlı Devleti’nin topraklarına katıldı. Bulgar Krallığı da ortadan kaldırılmıştı ve Macaristan içlerine doÄŸru akınlar yapıldı. NiÄŸbolu zaferinden sonra Haçlılar yarım yüzyıl Osmanlıların üzerine yürümeye cesaret edemedi. Bu savaÅŸtan sonra Yıldırım Bayezide Abbasi Halifesi tarafından Anadolu Sultanı anlamına gelen Sultan-i iklim-i Rum denilmeye baÅŸlandı. SavaÅŸ sırasında elde edilen ganimetlerle ülkenin birçok yerinde hayır kurumları yapıldı
Bursa’daki Ulu cami de bunlardan biriydi. Daha önceden yapımına baÅŸlanmış olan Anadoluhi sarı istanbul’un 3. kuÅŸatma denemesi sırasında tamamlandı. Güçlü bir deniz kuvvetinin ve büyük topların olmamasının fethi engellediÄŸini düşünen Bayezid, Türk DenizciliÄŸi’ni geliÅŸtirmeye çalıştı. Yıldırım istanbul’u kuÅŸatma altında tuttu ancak Timur tehlikesi ortaya çıkınca, Bizans’la yapılan AntlaÅŸma sonucunda kuÅŸatma kaldırıldı. AntlaÅŸmaya göre, istanbul Sirkeci’de bir cami, bir islam mahkemesi ve bir Türk mahallesi kurulacaktı ve yıllık haraç arttırılacaktı. Aynı yıl Yunanistan’a ve Mora’ya da seferler düzenlendi.
Yıldırım Bayezid, anadoluya döndükten sonra Osmanlı Devleti’ni sürekli olarak rahatsız eden KaramanoÄŸlu beyliÄŸini ortadan kaldırdı ve malatya, Elbistan, DivriÄŸi ve besni ’yi ele geçirdi. Bu arada Cengiz imparatorluÄŸu’nu yeniden kurmaya çalışan Timur, iran’ı almış, Hindistan’a da seferler düzenlemiÅŸti. Azerbaycan ve BaÄŸdat Emirleri Yıldırım Bayezide, sığınmışlardı. Timur, Emirleri geri istedi ancak Yıldırım Bayezid bu teklifi reddetti. Aralarının açılmasına neden olan bu olay sonrasında Anadolu kapılarına dayanan Timur ve ordusuyla Ankara’daki Çubuk Ovası’nda karşılaÅŸan Osmanlı ordusu savaşın başında iyi durumdaydı. Ancak Karatatarlar ve Anadolu Tımarlı Sipahileri’nin ihanet etmesi yüzünden Osmanlı ordusu çözülmeye baÅŸladı. Bayezid yanındaki az birlikle mücadele etmeye çalışıyordu
Çataltepe’ye çekilmiÅŸti ve karanlık bastığında cesaretle etrafındaki kuÅŸatmayı yardırmaya baÅŸlamıştı. Ancak bu sırada atının bir taÅŸa çarpıp yuvarlanması sonucu Timur’un güçleri tarafından yakalanan Bayezid, esir alındı. ankara Savaşı’ndan sonra Kütahya’ya gelen Timur, karaman, Germiyan, aydın, Saru Han, MenteÅŸe ve HamitoÄŸulları beyliklerini yeniden kurdu ve 8 ay boyunca gittiÄŸi her yere Bayezid’i de götürdü. Ancak son derece gururlu bir insan olan Bayezid esarete daha fazla dayanamadı ve bazı kaynaklara göre hastalanarak, bazı kaynaklara göre de yüzüğünün içinde taşıdığı zehiri içip 9 mart 1403′te öldü.
Sultan Yıldırım Bayezid, çevik, atılgan, cesur, öngörüleri başarılı bir kumandandı ve ani olaylar karşısında soğukkanlılığını koruyarak karar vermesiyle tanınıyordu. adaleti oldukça meşhur olan Bayezid, alimlerin sohbetlerine katılır, evliyalara çok hürmette bulunurdu
